Doktorunuz size “Alveolit olmuşsunuz” dediğinde, nereyi kastettiğini anlamak için hangi doktorda olduğunuza bakmanız gerekir. Çünkü bu kelime, tıpta eş sesli bir kelime gibidir; bağlama göre anlamı değişir.
Eğer bir Diş Hekimindeyseniz, diş çekimi sonrası oluşan o şiddetli ağrının adıdır. Eğer bir Göğüs Hastalıkları uzmanındaysanız, akciğerlerinizin en uç noktalarındaki iltihaplanmadır.
Bu yazıda; her iki durumu da ayrı ayrı ele alarak, nedenlerini ve tedavilerini inceleyeceğiz.
Diş Hekimliğinde Alveolit (Kuru Soket / Dry Socket)
Diş çekiminden 2-3 gün sonra, çekim yerinde başlayan ve kulağa vuran o zonklayıcı, dayanılmaz ağrıyı hiç yaşadınız mı? İşte bu, diş hekimliğindeki Alveolittir.
Nedir?
Diş çekildiğinde, kemikte kalan boşluğa (sokete) kan dolar ve pıhtılaşır. Bu pıhtı, iyileşmeyi sağlayan doğal bir “yara bandı”dır.
Eğer bu pıhtı oluşmazsa, yerinden oynarsa veya erirse; sinir uçları ve çene kemiği açıkta kalır. Bu duruma Alveolit (Kuru Soket) denir.
Neden Olur? (Hatalar Zinciri)
Genellikle hastanın çekim sonrası talimatlara uymamasından kaynaklanır:
- Sigara İçmek: En büyük suçludur. Vakum etkisi yaparak pıhtıyı yerinden söker ve kimyasallarla iyileşmeyi bozar.
- Tükürmek ve Çalkalamak: Sürekli tükürmek pıhtıyı atar.
- Sıcak Yiyecekler: Pıhtıyı eritir.
- Pipet Kullanmak: Vakum etkisi yapar.
Tedavi
Evde geçmez, ağrı kesiciler yetersiz kalır. Hekime gitmeniz şarttır.
- Hekim o boşluğu temizler (küretaj yapmaz, sadece yıkar) ve içine ağrı kesici, iyileştirici özel bir pat/ilaç yerleştirir. Ağrı dakikalar içinde hafifler.
Göğüs Hastalıklarında Alveolit (Akciğer İltihabı)
Burada konu çok daha farklı ve sistemiktir. Akciğerlerimizin en ucunda, oksijen alışverişini yapan milyonlarca minik hava keseciği (Alveol) vardır.
Nedir?
Alveolit, bu hava keseciklerinin duvarlarının iltihaplanmasıdır.
Genellikle mikrobik (zatürre gibi) değil, alerjik veya otoimmün (bağışıklık sistemi kaynaklı) bir süreçtir.
Türleri Nelerdir?
A) Alerjik Alveolit (Hipersensitivite Pnömonisi): Solunan organik tozlara karşı akciğerin verdiği aşırı tepkidir. (Daha önceki yazımızda detaylandırmıştık).
- Örnek: Kuş besleyenler, çiftçiler, küflü ortamda çalışanlar.
B) Fibrozis Yapan Alveolit: Sebebi bilinmeyen (İdiyopatik) veya romatizmal hastalıklara bağlı olarak alveol duvarlarının kalınlaşması ve sertleşmesidir. Akciğer esnekliğini kaybeder.
Belirtiler
- Nefes Darlığı: Önce eforla, sonra istirahatte.
- Kuru Öksürük: İnatçı ve gıcık tarzında.
- Çabuk Yorulma.
Tedavi
- Alerjikse: Alerjen (kuş, küf vb.) ortamdan uzaklaştırılır. Kortizon tedavisi verilir.
- Fibrotikse: Akciğer sertleşmesini yavaşlatan ilaçlar ve oksijen desteği kullanılır.
Sonuç: İsim Benzerliği, Farklı Dünyalar
“Alveolit” kelimesi, Latince “küçük boşluk” (alveol) kökünden gelir. Hem dişin çıktığı boşluğa hem de akciğerdeki hava boşluğuna bu isim verildiği için bu karışıklık doğmuştur.
Eğer dişiniz çekildikten sonra ağrınız varsa diş hekiminize, nefes darlığınız varsa göğüs hastalıkları uzmanına koşun. İkisi de “alveolit” olsa da, biri basit bir pansumanla geçerken, diğeri ciğerlerinize iyi bakmanızı gerektiren uzun bir süreçtir.
Tıbbi Sorumluluk Reddi: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için ilgili uzman hekime başvurunuz.