Vücudumuzdaki hormon dengesi, sağlığımızın görünmez yöneticisidir. Ancak bazen bu denge, nadir görülen tümörler nedeniyle şaşırtıcı bir şekilde bozulabilir. Androblastoma, tam da böyle bir durumdur. Tıbbi adıyla Sertoli-Leydig Hücreli Tümör olarak bilinen bu kitle, kadın yumurtalığında ortaya çıkmasına rağmen, sanki bir erkek testisiymiş gibi davranarak “testosteron” (erkeklik hormonu) üretmeye başlar.
Bu yazımızda, kadınlarda ani gelişen tüylenme ve ses kalınlaşması gibi belirtilerle kendini gösteren bu ilginç tümörü inceleyeceğiz.
Androblastoma Nedir?
Androblastoma, yumurtalık (over) tümörlerinin çok nadir bir alt grubudur (tüm yumurtalık tümörlerinin %0.5’inden azını oluşturur). Genellikle 20-30 yaş aralığındaki genç kadınlarda görülür.
İsmi biraz tuhaf gelebilir; “Andro” kelimesi “Erkek” kökünden gelir. Bunun nedeni, bu tümörün kadın yumurtalığındaki destek hücrelerinden köken alması ancak normalde erkek testislerinde bulunan Sertoli ve Leydig hücrelerini taklit ederek erkeklik hormonu salgılamasıdır.
Vücutta Nasıl Değişiklikler Yapar? (En Belirgin Özellik)
Bu tümörün en karakteristik özelliği, salgıladığı aşırı Testosteron nedeniyle kadında “Virilizasyon” (Erkekleşme) belirtileri yaratmasıdır. Bu belirtiler genellikle yavaş yavaş değil, oldukça hızlı ve dikkat çekici bir şekilde ortaya çıkar:
- Adet Düzensizliği ve Kesilmesi: Düzenli adet gören bir kadında adetlerin aniden durması (Amenore).
- Aşırı Tüylenme (Hirsutizm): Yüz, göğüs, karın ve sırt bölgesinde erkek tipi sert ve koyu kıllanma.
- Ses Kalınlaşması: Ses tonunun bariz şekilde kabalaşması ve derinleşmesi.
- Erkek Tipi Saç Dökülmesi: Şakaklarda açılma ve tepede seyrelme.
- Akne Artışı: Yüzde ve vücutta ani sivilcelenme.
- Klitoris Büyümesi (Klitoromegali): Anatomik yapıda gözle görülür değişiklik.
Önemli Ayrım: Polikistik Over Sendromu (PKOS) da tüylenme yapar ancak Androblastoma’daki değişimler çok daha hızlı, sert ve şiddetlidir.
Tanı Nasıl Konur?
Eğer bir kadında yukarıdaki belirtiler (özellikle ses kalınlaşması ve klitoris büyümesi) varsa doktorlar hemen hormonal bir tümörden şüphelenir.
- Kan Testleri: Testosteron seviyeleri normalin çok üzerinde (genellikle erkek seviyelerinde veya daha yüksek) çıkar.
- Görüntüleme: Ultrason veya MR ile yumurtalıklar incelenir. Genellikle tek taraflı bir kitle (tümör) tespit edilir.
Tedavisi Nedir?
Androblastoma tanısı korkutucu görünse de, iyi haber şudur: Bu tümörlerin çoğu iyi huylu veya düşük dereceli kötü huyludur (malignite potansiyeli düşüktür).
Temel tedavi Cerrahidir.
- Genç ve çocuk sahibi olmak isteyen hastalarda, sadece tümörlü yumurtalık alınarak (tek taraflı ooferektomi) rahim ve diğer yumurtalık korunur. Böylece doğurganlık devam eder.
- Menopoz sonrası hastalarda ise genellikle rahim ve her iki yumurtalığın alınması tercih edilir.
Cerrahi sonrası testosteron seviyeleri hızla düşer. Adet düzeni geri döner, sivilce ve tüylenme artışı durur (ancak var olan kıllar için lazer epilasyon gerekebilir), fakat ses kalınlaşması bazen kalıcı olabilir.
Sonuç
Androblastoma, vücudun kimyasını altüst eden nadir bir durumdur. Ancak “hızlı başlayan” erkekleşme belirtileri sayesinde erken fark edilir ve cerrahi ile tam şifa şansı çok yüksektir. Vücudunuzdaki ani değişimleri göz ardı etmemek, erken teşhisin anahtarıdır.
Yasal Uyarı: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Tıbbi tanı ve tedavi için lütfen Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanına başvurunuz.