Düşük

Bir gebelik haberi ne kadar heyecan vericiyse, bu sürecin beklenmedik bir şekilde sonlanması da o kadar sarsıcı olabilir. “Düşük,” toplumda sıkça konuşulan ancak tıbbi detayları çoğu zaman tam olarak bilinmeyen bir konudur.

Öncelikle belirtmek gerekir ki düşük, oldukça yaygın bir durumdur ve çoğu zaman annenin yaptığı veya yapmadığı bir şeyden kaynaklanmaz.

Tıbbi Tanım: Düşük (Spontan Abortus) Nedir?

Tıbbi olarak düşük veya spontan abortus, bir gebeliğin 20. haftasından önce veya fetüsün rahim dışında yaşayabilme sınırı olan 500 gram ağırlığa ulaşmasından önce, kendiliğinden sonlanmasıdır.

20. haftadan sonra gerçekleşen gebelik kayıpları “düşük” olarak değil, “ölü doğum” (intrauterin fetal ölüm) olarak sınıflandırılır.

Düşük Neden Olur? En Yaygın Sebepler

Düşüklerin büyük çoğunluğu, özellikle de ilk 12 haftada (ilk trimester) meydana gelenler, embriyodaki kromozomal anormalliklerden kaynaklanır.

Bu, bir sağlık sorunu değil, doğal bir seçilim mekanizmasıdır. Vücut, sağlıklı bir şekilde gelişemeyecek olan bir embriyonun gelişimini, genellikle daha en başında durdurur.

Diğer olası (ancak daha az yaygın) nedenler şunlardır:

• Hormonal Dengesizlikler: Özellikle progesteron hormonu yetersizliği.
• Rahim (Uterus) Anormallikleri: Rahimdeki miyomlar, polipler veya doğuştan gelen yapısal bozukluklar.
• Enfeksiyonlar: Gebelik sırasında geçirilen bazı ciddi enfeksiyonlar.
• Bağışıklık Sistemi Sorunları: Vücudun gebeliği yabancı bir doku olarak algılaması.
• Kronik Hastalıklar: Kontrol altında olmayan diyabet veya tiroid hastalıkları.

Unutulmamalıdır ki; günlük egzersiz yapmak, çalışmak, cinsel ilişki veya hafif stres gibi normal aktiviteler genellikle düşüğe neden olmaz.

Düşük Türleri Nelerdir? (Klinik Sınıflandırma)

Bir düşük süreci başladığında, doktorlar durumu ve müdahale gerekip gerekmediğini anlamak için farklı sınıflandırmalar kullanır. Bu terimler, “abortus” (düşük) kelimesinin önüne eklenir:

1. Düşük Tehdidi (Abortus İmminens):
   • Gebelik sırasında vajinal kanama veya lekelenme olur, ancak rahim ağzı kapalıdır.
   • Bu bir “tehdit” sinyalidir; gebelik hala devam etmektedir ve yatak istirahati gibi önlemlerle sağlıklı bir şekilde devam etme şansı vardır.
2. Kaçınılmaz Düşük (Abortus İnsipiens):
   • Kanama şiddetlenmiştir ve rahim ağzında açılma başlamıştır.
   • Bu durumda gebeliğin devam etmesi artık mümkün değildir ve düşük “kaçınılmaz” hale gelmiştir.
3. Tam Olmayan Düşük (Abortus İnkomplet):
   • Gebelik materyalinin (fetüs veya plasenta parçaları) bir kısmı rahim dışına atılmış, ancak bir kısmı hala rahim içindedir.
   • Rahim içinde kalan parçalar şiddetli kanama ve enfeksiyona yol açabileceğinden, genellikle küretaj (rahim içinin temizlenmesi) işlemi gerekir.
4. Tam Düşük (Abortus Komplet):
   • Gebeliğe ait tüm dokular (fetüs ve plasenta) rahim dışına tamamen atılmıştır.
   • Kanama azalır, rahim ağzı kapanır. Ultrasonla rahim içinin tamamen boş olduğu teyit edilirse, genellikle ek bir müdahaleye gerek kalmaz.
5. Farkedilmemiş Düşük / Bozulmuş Gebelik (Missed Abortus):
   • Embriyo veya fetüsün gelişimi durmuş ve kalp atışı yoktur, ancak vücut bunu algılayıp dışarı atmamıştır.
   • Anne adayı kanama veya ağrı gibi belirtiler yaşamayabilir. Bu durum genellikle rutin ultrason kontrolünde tesadüfen fark edilir. Tedavisi için rahim içinin ilaçla veya küretaj ile boşaltılması gerekir.
6. Tekrarlayan Düşükler (Habitüel Abortus):
   • Bir kadının üç veya daha fazla kez art arda düşük yapması durumudur.
   • Bu durum, altta yatan bir sorunu (genetik, hormonal, vb.) işaret edebileceğinden, çiftin detaylı bir tıbbi araştırma sürecine girmesi gerekir.

Düşük ve Kürtaj Arasındaki Fark Nedir?

Bu, en çok karıştırılan konulardan biridir:

• Düşük (Spontan Abortus): Gebeliğin kendiliğinden sonlanması olayıdır.
• Kürtaj (Küretaj / Gebelik Tahliyesi): Rahim içinin cerrahi aletler veya vakum ile boşaltılması işlemidir.

Kürtaj işlemi iki ana amaçla yapılır:

1. Tedavi Amaçlı: “Tam Olmayan Düşük” veya “Missed Abortus” durumlarında, rahim içinde kalan dokuları temizleyerek annenin sağlığını korumak için yapılır.
2. İsteğe Bağlı (Elektif Abortus): Yasal sınırlar içinde (Türkiye’de 10. haftaya kadar) gebeliğin bilinçli olarak sonlandırılması için yapılır.

Yani, her düşük kürtaj gerektirmez (örn: Tam Düşük), ancak kürtaj bazen düşüğün zorunlu bir tedavisi olabilir.

Sonuç

Düşük, bir kadının veya çiftin yaşayabileceği en üzücü tıbbi olaylardan biridir. Bu süreçte hem fiziksel bir iyileşme hem de duygusal bir yas dönemi yaşanır.

Eğer gebelik sırasında kanama, şiddetli kramp veya ağrı gibi belirtiler yaşıyorsanız, bu durumu hafife almadan derhal doktorunuza veya en yakın sağlık kuruluşuna başvurmanız hayati önem taşır.