A Kan Grubu

DrSözlük sitesinden

A kan grubu, ABO kan grubu sistemine göre sınıflandırılan ve kırmızı eritrositlerin yüzeyinde A antijeninin varlığıyla tanımlanan bir insan kan grubudur. Bu antijen, belirli şeker moleküllerinin (N-asetilgalaktozamin) varlığına bağlı olarak oluşur.

Temel Özellikler

  • A Antijeni: A kan grubunu tanımlayan temel özellik, eritrositlerin yüzeyinde bulunan A antijenidir. Bu antijen, glikosfingolipitler ve glikoproteinler üzerinde terminal N-asetilgalaktozamin (GalNAc) içeren karmaşık bir yapıya sahiptir.
  • Anti B Antikorları: Kan grubu A olan bireylerin kan plazmasında doğuştan gelen anti B antikoru bulunur. Bu antikorlar, B antijenini taşıyan kan hücreleriyle temas ettiğinde bağışıklık tepkisi başlatarak bu hücrelerin yok edilmesine neden olur.

Kan Uyumu ve Transfüzyon

  • Kan Bağışı: Kan grubu A olan kişiler, kendi kan gruplarına (A) veya AB kan grubuna sahip kişilere güvenle kan bağışlayabilirler. AB kan grubu, hem A hem de B antijenlerini taşıdığı için her iki kan grubundan da transfüzyon alabilir.
  • Kan Alımı: Kan grubu A olan bireyler, A veya O kan grubundan güvenle kan alabilirler. O grubu kan, evrensel verici olarak kabul edilir çünkü yüzeyinde A veya B antijeni bulunmaz, dolayısıyla herhangi bir bağışıklık tepkisini tetiklemez.

Yanlış Kan Transfüzyonu Riskleri

Yanlış kan grubunun transfüzyonu, ciddi ve hatta ölümcül olabilen hemolitik transfüzyon reaksiyonlarına yol açabilir. Kan grubu A olan bir kişiye B veya AB grubu kan verilmesi durumunda, alıcının anti B antikorları, verilen kandaki B antijenlerine saldırarak eritrositlerin parçalanmasına neden olur. Bu durum, ateş, titreme, hipotansiyon, böbrek yetmezliği ve hatta ölüme kadar gidebilen bir dizi ciddi komplikasyona yol açabilir.

Klinik Önemi

  • Kan Bankacılığı: Kan grubu A, kan bankalarında yaygın olarak bulunan kan gruplarından biridir. Kan grubu A olan bağışçıların kanı, A ve AB grubu hastalara transfüzyon için saklanır.
  • Organ Nakli: Kan grubu uyumu, başarılı organ nakli için kritik öneme sahiptir. Kan grubu A olan bir alıcı, A veya O grubu organları kabul edebilir. Yanlış kan grubu organ nakli, organ reddine ve diğer ciddi komplikasyonlara yol açabilir.

Genetik ve Kalıtım

ABO kan grupları, 9. kromozom üzerinde bulunan ABO geni tarafından belirlenir. Bu genin üç ana alleli vardır: A, B ve O. A kan grubu, ya iki A allelinin (AA) ya da bir A ve bir O allelinin (AO) kombinasyonuyla ortaya çıkar. Bu alleller, ebeveynlerden çocuklara Mendel genetik yasalarına göre aktarılır.