Akut solunum sıkıntısı sendromu sayfasının kaynağını görüntüle

Name: Akut solunum sıkıntısı sendromu
Creator: Semahattin Serkan Sezer
'''Akut solunum sıkıntısı sendromu''' (İng. ''acute respiratory distress syndrome'', ARDS), pulmoner veya ekstrapulmoner bir tetikleyiciden sonra bir hafta içinde gelişen, kalp yetmezliği veya sıvı yüklenmesiyle tam olarak açıklanamayan, akciğer görüntülemesinde iki taraflı opasiteler ve ağır hipoksemi ile karakterize akut, diffüz, inflamatuvar akciğer hasarıdır.

== Etimoloji ==
Latince ''acutus'' "keskin, sivri" ve Latince ''distringere'' "sıkıca çekmek" fiilinden türeyen ''distress'' (sıkıntı, zorlanma) sözcüklerinden; Yunanca ''syndromē'' "birlikte koşma" bir arada görülen belirtiler bütününü ifade eder.

== Klinik bağlam ==
ARDS, yoğun bakımda mekanik ventilasyon gerektiren hastaların önemli bir bölümünü oluşturur ve mortalitesi ağırlık derecesine göre %30–45 arasında değişir. Doğrudan (pnömoni, aspirasyon, akciğer kontüzyonu, inhalasyon hasarı) ve dolaylı ([[sepsis]], pankreatit, ağır travma, masif transfüzyon) nedenlerle gelişir; pnömoni ve sepsis en sık tetikleyicilerdir. Patolojik karşılığı alveol-kapiller bariyer hasarı, protein açısından zengin ödem ve hiyalin membran oluşumuyla seyreden diffüz alveoler hasardır.<ref>Loscalzo J, Fauci AS, Kasper DL ve ark. (ed.), ''Harrison's Principles of Internal Medicine'', 21. baskı, McGraw Hill, 2022.</ref> Berlin tanımı (2012) sendromu PaO₂/FiO₂ oranına göre hafif (201–300 mmHg), orta (101–200) ve ağır (≤100) olarak sınıflandırır; 2023 küresel tanımı bu çerçeveyi yüksek akışlı nazal oksijen altındaki hastaları ve kaynakları kısıtlı ortamlar için SpO₂/FiO₂ ile ultrasonografi kullanımını kapsayacak biçimde genişletmiştir.<ref>Matthay MA, Arabi Y, Arroliga AC ve ark., ''A New Global Definition of Acute Respiratory Distress Syndrome'', American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, 2024.</ref> Yönetimin temeli düşük tidal hacimli akciğer koruyucu ventilasyon, uygun PEEP, ağır olgularda pron pozisyon ve seçilmiş hastalarda ekstrakorporeal membran oksijenasyonudur; ventilatör ilişkili akciğer hasarının önlenmesi merkezi önem taşır.<ref>Grasselli G, Calfee CS, Camporota L ve ark., ''ESICM guidelines on acute respiratory distress syndrome: definition, phenotyping and respiratory support strategies'', Intensive Care Medicine, 2023.</ref>

== Eş anlamlılar ==

* ARDS
* Akut respiratuvar distres sendromu
* Erişkin solunum sıkıntısı sendromu (eski kullanım)

== İlgili terimler ==

* [[Sepsis]]
* [[Mekanik ventilasyon]]
* [[Hipoksemi]]
* [[Pozitif ekspiryum sonu basınç]]
* [[Pron pozisyon]]
* [[Ekstrakorporeal membran oksijenasyonu]]

== Kaynaklar ==
<references />
{{Terim|alan=Yoğun Bakım}}