Frontal kemik sayfasının kaynağını görüntüle

Name: Frontal kemik
Creator: Semahattin Serkan Sezer
'''Frontal kemik''' (İng. ''frontal bone''; Lat. ''os frontale''; ''frons'' "alın"), alın bölgesini, orbita tavanlarını ve ön kraniyal fossanın tabanının büyük bölümünü oluşturan tek yassı kemiktir. İçinde frontal sinüsleri barındırır ve koronal sütur ile [[Pariyetal kemik|pariyetal kemiklere]] komşudur.

== Etimoloji ==
Latince ''os'' ("kemik") ile ''frontale'' sözcüklerinin birleşimidir; ''frons'' (tamlayan hali ''frontis'') "alın, ön yüz" anlamına gelir. Aynı kökten türeyen "frontal" sıfatı, tıp dilinde alın bölgesine ait yapıları (frontal sinüs, frontal lob) adlandırmakta kullanılır. Türkçede "alın kemiği" karşılığı yaygındır; kemik üzerindeki ''glabella'' ("pürüzsüz, tüysüz") ve ''arcus superciliaris'' ("kaş kemeri") gibi adlandırmalar da doğrudan Latince betimlemelere dayanır.

== Klinik bağlam ==
Frontal kemik işlevsel olarak üç bölüme ayrılır: alın kubbesini oluşturan skuamöz (dikey) bölüm, orbita tavanını yapan orbital (yatay) bölüm ve etmoid kemikle eklemleşen nazal bölüm. Yassı kafatası kemikleri gibi dış ve iç kortikal lamina ile aradaki diploe tabakasından oluşur. Yüzeyinde kaş kemerleri, iki kaş arasındaki glabella, supraorbital kenar ve trigeminal sinirin oftalmik dalından gelen supraorbital sinir ile damarların geçtiği supraorbital çentik veya foramen bulunur. İç yüzeyde orta hatta superior sagittal sinüsün oluğu ve falx cerebri'nin tutunduğu frontal krista yer alır; orbital bölümlerin arasında etmoid kemiğin kribriform plakasının yerleştiği etmoid çentik bulunur ve bu bölge burun boşluğu ile yalnızca ince bir kemik lameli üzerinden komşudur. Doğumda kemik iki yarım halindedir; bunları ayıran metopik sütur genellikle ikinci yaşa doğru kaynar, erişkinlerin küçük bir bölümünde ise açık kalarak radyolojide kırıkla karışabilir. Frontal sinüsler doğumda yoktur, çocukluk çağında pnömatize olarak ergenlikte erişkin boyutuna ulaşır ve ostiyum aracılığıyla frontonazal kanal üzerinden orta meaya drene olur.<ref>Standring S (ed.), ''Gray's Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice'', 42. baskı, 2020.</ref>

Klinik açıdan en önemli patoloji grubu travmadır. Frontal sinüs ön duvar kırıkları kozmetik deformiteye yol açarken, arka duvar kırıkları dura ile doğrudan komşuluk nedeniyle [[Beyin omurilik sıvısı|beyin omurilik sıvısı]] kaçağı, pnömosefali ve gecikmiş [[Menenjit|menenjit]] riski taşır; nazofrontal drenaj yolunun zedelendiği olgularda ise yıllar sonra mukosel ve mukopiyosel gelişebilir. Orbital tavan kırıkları özellikle çocuklarda görülür ve göz küresi ile ekstraoküler kaslar açısından değerlendirme gerektirir. Kemiğin ön kraniyal fossa tabanına uzanan kırıkları, kribriform plaka tutulumuyla birlikte anosmi ve rinore ile seyredebilir. Diğer patolojiler arasında frontal sinüzitin komplikasyonları (kemik üzerinde subperiosteal apse ile giden Pott'un şiş tümörü, epidural ve subdural ampiyem, [[Serebral venöz sinüs trombozu|serebral venöz sinüs trombozu]]), metopik sütur erken kapanmasına bağlı trigonosefali biçimindeki [[Kraniyosinostoz|kraniyosinostoz]], fibröz displazi, osteom, hiperostozis frontalis interna ve metastatik lezyonlar sayılabilir.

Değerlendirmede kemik ayrıntı için ince kesit [[Bilgisayarlı tomografi|bilgisayarlı tomografi]] temel yöntemdir; intrakraniyal uzanım, apse ve dural patoloji şüphesinde kontrastlı [[Manyetik rezonans görüntüleme|manyetik rezonans görüntüleme]] eklenir. BOS kaçağı düşünülen sıvıda beta-2 transferrin analizi yüksek özgüllüğe sahiptir. Yönetim çok disiplinlidir ve nöroşirürji, kulak burun boğaz ile plastik cerrahinin ortak kararına dayanır; ilkeler kranializasyon, drenaj yolunun yeniden sağlanması, dural onarım ve kozmetik konturun düzeltilmesi başlıkları altında toplanır.<ref>Ropper AH, Klein JP, Samuels MA, ''Adams and Victor's Principles of Neurology'', 12. baskı, 2023.</ref>

Anesteziyoloji ve [[Yoğun bakım|yoğun bakım]] açısından, ön [[Kafa tabanı|kafa tabanı]] kırığı şüphesi bulunan hastalarda nazogastrik sonda ve nazotrakeal entübasyondan kaçınılması, kranial boşluğa yanlış yerleşim riski nedeniyle temel bir güvenlik kuralıdır; bu olgularda orogastrik ve orotrakeal yol tercih edilir. Ayrıca yüzükoyun pozisyonda uzun süren cerrahilerde alın bölgesi bası yaralanmaları açısından korunmalıdır.

Klinik tuzaklar arasında, açık kalmış metopik sütur ile normal sütural varyantların kırık sanılması; BOS rinoresinin sıradan burun akıntısı olarak değerlendirilip atlanması ve kaçağın günler-haftalar sonra ortaya çıkabilmesi; frontal sinüzitin kafa içi komplikasyonlarının erken dönemde yalnızca inatçı baş ağrısı ve ateşle seyredebilmesi sayılabilir. Supraorbital sinir hasarına bağlı alın uyuşukluğu ilk muayenede sorgulanmadığında gözden kaçar. Radyolojide raslantısal saptanan hiperostozis frontalis interna genellikle iyi huyludur ancak litik lezyonlar metastaz ve miyelom açısından uyarıcı kabul edilmelidir. Son olarak, kafa tabanı kırıklarında profilaktik antibiyotik kullanımının menenjiti önlemede yararı gösterilememiştir.

== Eş anlamlılar ==
* Alın kemiği
* Os frontale

== İlgili terimler ==
* [[Etmoid kemik]]
* [[Orbita]]
* [[Paranazal sinüs]]
* [[Sütur (kafatası)]]
* [[Frontal lob]]
* [[Kafa travması]]

== Kaynaklar ==
<references/>

{{Terim|alan=Anatomi}}