Karın röntgeni sayfasının kaynağını görüntüle

Name: Karın röntgeni
Creator: Semahattin Serkan Sezer
'''Karın röntgeni''' (İng. ''abdominal radiography''), karın boşluğunun düz röntgen ışınıyla görüntülenmesidir.

== Etimoloji ==
Türkçe "karın" sözcüğü ile Wilhelm Röntgen'in adından gelen röntgen teriminin birleşimidir.

== Klinik bağlam ==
İnceleme, karın ağrısında uzun süre ilk basamak yöntem olarak kullanılmış; ancak günümüzde endikasyonları belirgin biçimde daralmıştır.<ref>Brunicardi FC ve ark. (ed.), ''Schwartz's Principles of Surgery'', 11. baskı, 2019.</ref> Bunun nedeni, tanısal doğruluğunun düşük olması ve olguların önemli bir bölümünde kararı değiştirmemesidir. Bilgisayarlı tomografinin yaygınlaşması, incelemenin yerini büyük ölçüde almıştır. Bu nedenle akut karın ağrısında rutin çekilmesi önerilmez; bu uygulama gecikmeye ve gereksiz ışın maruziyetine yol açar.

Buna karşın belirli durumlarda yöntem değerini korur. Bağırsak tıkanıklığında hava-sıvı düzeyleri ve genişlemiş bağırsak kıvrımları görülür; ayakta ya da yan yatarak çekilen film, düzeylerin saptanmasını sağlar. Serbest havanın gösterilmesi, içi boş organ delinmesinin en hızlı kanıtıdır; bu amaçla ayakta akciğer grafisi tercih edilir, çünkü diyafram altındaki ince hava şeridi bu pozisyonda daha iyi görülür. Bu ayrıntı, incelemenin doğru istenmesini belirler. Yabancı cisim yutulması, sonda ve tüplerin konumunun doğrulanması ile toksik megakolon izleminde de yöntem kullanılır.

Sınırlılıkların bilinmesi, sonucun doğru yorumlanması için zorunludur. Normal bir film, ciddi karın içi hastalığı dışlamaz; bu tuzak en sık yapılan yorum hatasıdır. Erken dönemde tıkanıklık bulguları henüz oluşmamış olabilir. Böbrek taşlarının bir bölümü ışın geçirgen olduğundan görülmez; ürik asit taşları bu gruptadır. Safra taşlarının da yalnızca küçük bir bölümü kalsiyum içerir ve filmde saptanabilir. Bu nedenle taş kuşkusunda ultrason ya da tomografi tercih edilir.

Yorumlamada sistematik bir sıra izlenmelidir: gaz dağılımı, bağırsak çapları, yumuşak doku gölgeleri, kemik yapılar ve anormal kalsifikasyonlar sırayla değerlendirilir. Aortun duvarındaki kalsifikasyonun genişlemiş bir sınır göstermesi, anevrizmayı düşündürebilir. Işın maruziyeti, özellikle gebelikte ve çocuklarda göz önünde bulundurulmalıdır; bu gruplarda ultrason ilk seçenektir. İncelemenin istenmesinde temel ölçüt, sonucun tedavi kararını gerçekten değiştirip değiştirmeyeceğidir.

== Eş anlamlılar ==

* Abdominal röntgen
* Direkt karın grafisi

== İlgili terimler ==

* [[Bağırsak tıkanıklığı]]
* [[Akut karın]]
* [[Abdomen]]
* [[Ultrasonografi]]
* [[Rutin]]

== Kaynaklar ==
<references />

{{Terim|alan=Radyoloji}}