Laringoskopi sayfasının kaynağını görüntüle

Name: Laringoskopi
Creator: Semahattin Serkan Sezer
'''Laringoskopi''' (İng. ''laryngoscopy''; Yun. ''larynx'' "gırtlak" + ''skopein'' "bakmak"), larinksin ve çevre yapıların doğrudan ya da dolaylı olarak görüntülenmesidir; anestezi ve acil tıpta [[endotrakeal entübasyon]]un temel basamağı, kulak burun boğaz hekimliğinde ise larinks hastalıklarının tanı ve cerrahisinin aracıdır.

== Etimoloji ==
Yunanca ''larynx'' (gırtlak) ve ''skopein'' (bakmak, incelemek) sözcüklerinden türetilmiştir. Dolaylı ayna laringoskopisi 1854'te şan öğretmeni Manuel García'nın kendi larinksini gözlemlemesiyle tanınmış; direkt laringoskopi ise 19. yüzyıl sonunda Alfred Kirstein tarafından geliştirilmiştir.

== Klinik bağlam ==
Yöntemler üç ana grupta toplanır: dolaylı laringoskopi (ayna ya da esnek nazofaringolaringoskopla muayene; kulak burun boğaz pratiğinde ses kısıklığı, disfaji ve stridorun değerlendirilmesinde temel yöntem), direkt laringoskopi (Macintosh eğri ya da Miller düz bleydli laringoskopla oral aks üzerinden glottisin çıplak gözle görülmesi; entübasyonun klasik tekniği ve süspansiyon laringoskopisiyle mikrolaringeal cerrahinin temeli) ve videolaringoskopi (bleyd ucundaki kameranın görüntüyü ekrana taşıması; ağız-farenks-larinks akslarının hizalanmasını gerektirmediğinden [[zor havayolu]]nda görüntüyü belirgin iyileştirir).<ref>Miller RD, Eriksson LI, Fleisher LA ve ark. (ed.), ''Miller's Anesthesia'', 9. baskı, Elsevier, 2020.</ref> Entübasyon amaçlı direkt laringoskopide baş "koklama" pozisyonuna getirilir, bleyd dil kökünde vallekulaya yerleştirilir ve laringoskop diş kaldıraç yapılmadan yukarı-öne kaldırılarak glottis görüntülenir; görüntü kalitesi Cormack-Lehane sınıflamasıyla (derece 1: glottis tam görünür; derece 4: epiglot dahi görünmez) derecelendirilir ve derece 3–4 zor laringoskopiyi tanımlar; dıştan laringeal manipülasyon (BURP manevrası) görüntüyü iyileştirebilir. Videolaringoskopinin kritik hastalarda ilk deneme başarısını artırdığı büyük randomize çalışmalarla gösterilmiş ve acil ile yoğun bakım entübasyonlarında giderek birinci seçenek olmuştur; hiperangüle bleydlerde görüntünün iyi olmasına karşın tüpün yönlendirilmesi güçlük yaratabilir ve stile kullanımı gerekir.<ref>Prekker ME, Driver BE, Trent SA ve ark., ''Video versus Direct Laryngoscopy for Tracheal Intubation of Critically Ill Adults'', New England Journal of Medicine, 2023.</ref> Laringoskopi güçlü bir sempatik uyarandır; taşikardi, hipertansiyon ve kafa içi basınç artışına yol açar, bu yanıt [[hızlı ardışık entübasyon]]da indüksiyon ajanlarıyla köreltilir. Başlıca komplikasyonlar diş ve dudak yaralanması, yumuşak doku ve aritenoid hasarı, laringospazm ve başarısız girişimlerde [[hipoksemi]]dir; tekrarlayan denemeler havayolu ödemi ve kanamayla "entübe edilemez–oksijenlenemez" duruma zemin hazırlayabileceğinden deneme sayısının sınırlanması ve her denemede koşulların iyileştirilmesi ilkedir.<ref>Apfelbaum JL, Hagberg CA, Connis RT ve ark., ''2022 American Society of Anesthesiologists Practice Guidelines for Management of the Difficult Airway'', Anesthesiology, 2022.</ref> Kulak burun boğaz pratiğinde süspansiyon laringoskopisi genel anestezi ve sıklıkla [[jet ventilasyon]] eşliğinde vokal kord lezyonlarının biyopsi ve eksizyonuna olanak tanır; stroboskopi ise vokal kord titreşimlerinin dolaylı laringoskopiyle ayrıntılı incelenmesini sağlar. Acil serviste laringoskopi ayrıca [[yabancı cisim aspirasyonu]]nda görülebilen cismin Magill pensiyle çıkarılmasında kullanılır.

== Eş anlamlılar ==
* Direkt / indirekt laringoskopi (tekniğe göre)
* Videolaringoskopi (kameralı teknik için)

== İlgili terimler ==
* [[Endotrakeal entübasyon]]
* [[Zor havayolu]]
* [[Hızlı ardışık entübasyon]]
* [[Videolaringoskopi]]
* [[Jet ventilasyon]]
* [[Laringospazm]]

== Kaynaklar ==
<references/>
{{Terim|alan=Anesteziyoloji}}