Sindirim sistemi sayfasının kaynağını görüntüle

Name: Sindirim sistemi
Creator: Semahattin Serkan Sezer
'''Sindirim sistemi''' (İng. ''digestive system''), besinlerin alınması, parçalanması, emilmesi ve atıkların uzaklaştırılmasını sağlayan organlar bütünüdür.

== Etimoloji ==
Türkçe tanımlayıcı bir terimdir; tıp dilinde gastrointestinal sistem olarak geçer.

== Klinik bağlam ==
Sistem, ağızdan makata uzanan bir kanal ile ona salgı gönderen bezlerden oluşur; tükürük bezleri, karaciğer ve pankreas bu bezlerdir.<ref>Feldman M ve ark. (ed.), ''Sleisenger and Fordtran's Gastrointestinal and Liver Disease'', 11. baskı, 2021.</ref> Sindirim ağızda başlar, midede sürer ve asıl parçalanma ile emilim ince bağırsakta gerçekleşir; kalın bağırsak su ve elektrolit emilimi ile atığın biriktirilmesinden sorumludur. Bu iş bölümü, hastalıkların niçin farklı belirtiler verdiğini açıklar: ince bağırsak hastalıklarında emilim bozukluğu, kalın bağırsak hastalıklarında ise ishal ve kanama öne çıkar.

Kanalın kendine özgü sinir ağı bulunur ve bu ağ, merkezî sinir sisteminden görece bağımsız çalışır; beyin ile bağırsak arasındaki iki yönlü iletişim, işlevsel hastalıkların anlaşılmasında merkezî öneme sahiptir. İrritabl bağırsak sendromu bu eksenin bozulmasıyla açıklanır ve yapısal hastalık bulunmaması tanının yokluğu anlamına gelmez. Hirschsprung hastalığında ise bu sinir ağının doğuştan yokluğu, bağırsak tıkanıklığına yol açar.

Sistemin bağışıklıktaki rolü hafife alınmamalıdır; vücudun lenfoid dokusunun büyük bölümü burada yer alır ve mikrobiyota ile sürekli etkileşim halindedir. Mide asidi, yutulan mikroorganizmalara karşı ilk engeldir; asit baskılanmasının enterik enfeksiyon riskini artırması bu düzenekle açıklanır. Antibiyotik kullanımının mikrobiyotayı bozarak Clostridioides difficile enfeksiyonuna yol açması, aynı dengenin bir başka sonucudur.

Klinik değerlendirmede alarm belirtilerinin tanınması belirleyicidir: yutma güçlüğü, açıklanamayan kilo kaybı, kanama, kansızlık, kalıcı kusma, ele gelen kitle ve dışkılama alışkanlığında yeni ortaya çıkan değişiklik. Bu bulgular varlığında belirtiye yönelik tedaviyle yetinilmemeli, endoskopik değerlendirme yapılmalıdır. Ayrıca karın ağrısının kaynağının her zaman karın içinde olmadığı bilinmelidir; kalp krizi, alt lob pnömonisi ve diyabetik ketoasidoz karın ağrısıyla ortaya çıkabilir.

== Eş anlamlılar ==

* Gastrointestinal sistem

== İlgili terimler ==

* [[Karın içi]]
* [[Emilim bozukluğu]]
* [[Endoskopi]]
* [[Karın ağrısı]]
* [[Mide kanaması]]

== Kaynaklar ==
<references />

{{Terim|alan=Anatomi}}