Sodyum-glukoz kotransporter 2 inhibitörleri sayfasının kaynağını görüntüle

Name: Sodyum-glukoz kotransporter 2 inhibitörleri
Creator: Semahattin Serkan Sezer
'''Sodyum-glukoz kotransporter 2 inhibitörleri''' (İng. ''SGLT2 inhibitors''), böbrekte şeker geri emilimini engelleyerek idrarla şeker atılımını artıran ilaç grubudur.

== Etimoloji ==
Etkiledikleri taşıyıcı proteinin adından türetilmiş uluslararası adlandırmadır.

== Klinik bağlam ==
Taşıyıcı, böbrek proksimal tübülünde bulunur ve süzülen şekerin büyük bölümünü geri emer.<ref>Melmed S ve ark. (ed.), ''Williams Textbook of Endocrinology'', 14. baskı, 2020.</ref>

Bu taşıyıcının engellenmesi, şekerin idrarla atılmasına yol açar; kan şekeri [[insülin]]den bağımsız biçimde düşer.

Bu bağımsızlık önemlidir; ilaçlar tek başına kullanıldığında [[hipoglisemi]] riski düşüktür.

Ancak bu ilaç grubunun asıl önemi, şeker düşürücü etkisinden kaynaklanmaz.

Büyük klinik çalışmalarda, kalp yetmezliği nedeniyle hastaneye yatışları ve böbrek hastalığının ilerlemesini belirgin biçimde azalttıkları gösterilmiştir.

Bu yarar, diyabeti olmayan hastalarda da bulunmuştur; bu bulgu alanın en önemli gelişmelerinden biridir.

Bu nedenle ilaçlar artık yalnızca şeker ilacı değil, kalp ve böbrek koruyucu tedaviler olarak sınıflandırılmaktadır.

Kalp yetmezliği tedavisinde, ejeksiyon fraksiyonundan bağımsız olarak temel ilaçlar arasına girmiştir.

Kronik böbrek hastalığında da ilerlemeyi yavaşlatır; bu etki, protein kaybı olan hastalarda belirgindir.

Koruyucu etkinin düzeneği tam açıklanamamıştır; tübüloglomerüler geri bildirimin düzelmesi, damar içi hacim ve kalp enerji metabolizmasındaki değişiklikler öne sürülmüştür.

Yan etkiler arasında genital mantar enfeksiyonları ve idrar yolu enfeksiyonları bulunur; idrardaki şeker bu enfeksiyonları kolaylaştırır.

Bu nedenle hijyen konusunda bilgilendirme yapılmalıdır.

En kritik güvenlik konusu, öglisemik ketoasidozdur.

Bu tabloda ketoasidoz, kan şekeri normale yakınken gelişir; bu nedenle sıklıkla gözden kaçar.

Kan şekeri yüksek olmadığı için keton bakılmaz ve tanı gecikir; bu tuzak ölümcül olabilir.

Bu nedenle bu ilaçları kullanan hastada asidoz saptandığında, şeker düzeyinden bağımsız olarak keton ölçülmelidir.

Risk cerrahi, uzun açlık, ağır hastalık ve aşırı karbonhidrat kısıtlaması durumlarında artar.

Bu nedenle planlı cerrahiden önce ilacın belirli bir süre kesilmesi önerilir.

Diğer yan etkiler hacim azalmasına bağlı tansiyon düşmesi ve baş dönmesidir; yaşlı ve idrar söktürücü kullanan hastalarda dikkat gerekir.

Tedavi başlangıcında böbrek işlevinde küçük bir düşme görülür; bu beklenen bir bulgudur ve ilacın kesilmesini gerektirmez.

Bu geçici düşüş, uzun dönem koruyucu etkinin göstergesidir; yanlış yorumlanması etkili tedavinin bırakılmasına yol açar.

İleri derecede azalmış böbrek işlevinde şeker düşürücü etki azalır; ancak koruyucu etki sürer.

== Eş anlamlılar ==
* SGLT2 inhibitörleri
* Glifozinler

== İlgili terimler ==
* [[Diyabet]]
* [[Kalp yetmezliği]]
* [[Böbrek yetmezliği]]
* [[Ketoasidoz]]
* [[Metformin]]

== Kaynaklar ==
<references/>

{{Terim|alan=Farmakoloji}}