https://drsozluk.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%C3%87eneÇene - Revizyon geçmişi2026-09-12T04:38:28ZViki üzerindeki bu sayfanın değişiklik geçmişi.MediaWiki 1.46.0https://drsozluk.com/index.php?title=%C3%87ene&diff=2795&oldid=prevSerkan: Bot: yeni madde2026-08-29T17:32:07Z<p>Bot: yeni madde</p>
<p><b>Yeni sayfa</b></p><div>'''Çene''' (İng. ''jaw''; Lat. ''mandibula'' ve ''maxilla''), ağzın alt ve üst sınırını oluşturan, dişleri taşıyan kemik yapılardır.<br />
<br />
== Etimoloji ==<br />
Türkçe kökenli bir sözcüktür; tıp dilinde alt çene için ''mandibula'', üst çene için ''maxilla'' kullanılır.<br />
<br />
== Klinik bağlam ==<br />
Alt çene, hareketli tek yüz kemiğidir ve kafatasıyla temporomandibuler eklem aracılığıyla eklemleşir.<ref>Hupp JR ve ark., ''Contemporary Oral and Maxillofacial Surgery'', 7. baskı, 2019.</ref> Bu eklem hem menteşe hem kayma hareketi yapar; bu ikili yapı, geniş ağız açıklığına olanak verir ancak çıkığa yatkınlık yaratır. Aşırı esneme ya da darbe sonrası çene çıkığında ağız kapanamaz ve tipik açık kalma görülür; yerine koyma manevrası, alt çenenin önce aşağı bastırılıp sonra geriye itilmesine dayanır.<br />
<br />
Kırıklarının önemli bir özelliği, çoğunlukla birden fazla noktada oluşmasıdır; kemik halka biçiminde olduğundan bir noktada kırık saptandığında ikinci bir kırık aranmalıdır. Kapanış bozukluğu, yani dişlerin olağan biçimde kapanmaması, en duyarlı klinik bulgudur ve hasta bunu doğrudan fark eder. Bu nedenle yüz travmasında hastaya dişlerinin normal kapanıp kapanmadığı sorulmalıdır. Ağız tabanında hematom da kırığı düşündürür.<br />
<br />
Diş kaynaklı enfeksiyonların yayılımı, alt çene anatomisiyle belirlenir; mylohyoid kasının yapışma çizgisine göre kök uçlarının konumu, enfeksiyonun ağız içine mi boyun boşluklarına mı yayılacağını belirler. Bu nedenle diş apseleri hava yolunu tehdit edebilir; ağız tabanının iki yanlı sertleşmesiyle giden tabloda öncelik hava yolu güvenliğidir. Ayrıca alt alveoler sinir kemik kanalı içinde seyreder; kırıklarda ve cerrahi girişimlerde zedelenmesi dudakta kalıcı uyuşukluk yapar.<br />
<br />
Kemik yıkımını baskılayan ilaçlarla ilişkili osteonekroz, bu bölgeye özgü ve klinik açıdan önemli bir tablodur; alt çenede daha sıktır. Bu nedenle bu ilaçlara başlamadan önce ağız içi odakların giderilmesi ve tedavi süresince diş çekimi gibi girişimlerin planlı yapılması önerilir. Baş boyun ışın tedavisi öyküsü bulunan hastalarda da benzer risk vardır. Temporomandibuler eklem bozukluklarında ağrı, ses ve hareket kısıtlılığı görülür; çoğu olguda tedavi konservatiftir ve cerrahi ender olarak gerekir.<br />
<br />
== Eş anlamlılar ==<br />
<br />
* Mandibula<br />
* Maksilla<br />
<br />
== İlgili terimler ==<br />
<br />
* [[Ağız]]<br />
* [[Diş]]<br />
* [[Ağız cerrahisi]]<br />
* [[Mikrognati]]<br />
* [[Bifosfonat]]<br />
<br />
== Kaynaklar ==<br />
<references /><br />
<br />
{{Terim|alan=Anatomi}}</div>Serkan