https://drsozluk.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%C4%B0nternal_iliyak_arterİnternal iliyak arter - Revizyon geçmişi2026-09-12T07:01:54ZViki üzerindeki bu sayfanın değişiklik geçmişi.MediaWiki 1.46.0https://drsozluk.com/index.php?title=%C4%B0nternal_iliyak_arter&diff=1944&oldid=prevSerkan: Bot: yeni madde2026-08-28T10:25:28Z<p>Bot: yeni madde</p>
<p><b>Yeni sayfa</b></p><div>'''İnternal iliyak arter''' (İng. ''internal iliac artery''), leğen boşluğundaki organları, pelvik duvarı ve dış genital bölgeyi besleyen atardamardır.<br />
<br />
== Etimoloji ==<br />
Latince ''ilium'' (kalça kemiği) sözcüğü ile iç anlamındaki ''internus'' teriminin birleşimidir.<br />
<br />
== Klinik bağlam ==<br />
Damar, ana iliyak atardamarın ikiye ayrılmasıyla oluşur; ön ve arka gövde olarak dallanır.<ref>Cunningham FG ve ark., ''Williams Obstetrics'', 26. baskı, 2022.</ref><br />
<br />
Dalları arasında [[uterin arter]], mesane atardamarları, rektum atardamarları ve iç genital dallar bulunur.<br />
<br />
Bu damarın en belirgin özelliği, çevre damarlarla çok sayıda bağlantı kurmasıdır.<br />
<br />
Bu zengin yan dolaşım, klinik açıdan iki yönlü sonuç doğurur.<br />
<br />
Olumlu yönü, damarın bağlanması durumunda pelvik organların beslenmesinin sürmesidir.<br />
<br />
Bu nedenle iki taraflı bağlama, doku ölümüne yol açmadan uygulanabilir.<br />
<br />
Olumsuz yönü ise, kanama denetiminde beklenen etkinin her zaman sağlanamamasıdır.<br />
<br />
Nitekim doğum sonrası kanamada damarın bağlanması, yan dolaşım nedeniyle kanamayı durdurmayabilir.<br />
<br />
Bu sınırlılık, girişimsel radyolojinin öne çıkmasını sağlamıştır; embolizasyon daha seçici ve etkilidir.<br />
<br />
Bu ayrım, tedavi seçiminin temelini oluşturur.<br />
<br />
Damar, ağır pelvik kırıklara bağlı kanamaların da kaynağıdır.<br />
<br />
Leğen kemiği kırıklarında kanama çoğunlukla toplardamar kaynaklıdır; ancak atardamar kanaması ölümcül seyreder.<br />
<br />
Bu hastalarda pelvik bağlayıcı uygulanması, hacmi azaltarak kanamayı sınırlandırır ve sahada uygulanabilir.<br />
<br />
Dolaşımı bozulan hastada anjiyografi ve embolizasyon, yaşam kurtarıcı girişimdir.<br />
<br />
Damar, kanser cerrahisinde ve organ naklinde de önemlidir; böbrek nakli sırasında greft atardamarı buraya bağlanır.<br />
<br />
Anevrizması seyrektir ve genellikle belirtisizdir; büyüdüğünde bası bulguları yapar.<br />
<br />
Yırtılması yüksek ölüm oranı taşır; tanı çoğu kez rastlantısaldır.<br />
<br />
Damarın tıkanıklığı, kalçada eforla ortaya çıkan ağrıya ve erkeklerde sertleşme sorununa yol açar.<br />
<br />
Bu birliktelik Leriche sendromu olarak adlandırılır ve aort iliyak tıkanıklığı düşündürür.<br />
<br />
Bu bulgu, damar hastalığının atlanmaması gereken bir işaretidir.<br />
<br />
Cerrahi sırasında üreterin damarla yakın komşuluğu, yaralanma riski oluşturur.<br />
<br />
Bu nedenle pelvik cerrahide üreterin görülerek korunması temel bir güvenlik adımıdır.<br />
<br />
== Eş anlamlılar ==<br />
* Hipogastrik arter<br />
<br />
== İlgili terimler ==<br />
* [[Uterin arter]]<br />
* [[Doğum sonu kanama]]<br />
* [[Arteriyel embolizasyon]]<br />
* [[Pelvis]]<br />
* [[Travma]]<br />
<br />
== Kaynaklar ==<br />
<references/><br />
<br />
{{Terim|alan=Anatomi}}</div>Serkan