https://drsozluk.com/index.php?action=history&feed=atom&title=Anestezi_makinesi 2026-09-12T07:03:52Z Viki üzerindeki bu sayfanın değişiklik geçmişi. MediaWiki 1.46.0 https://drsozluk.com/index.php?title=Anestezi_makinesi&diff=176&oldid=prev 2026-08-23T19:20:39Z

<p>&quot;&#039;&#039;&#039;Anestezi makinesi&#039;&#039;&#039; (İng. &#039;&#039;anesthesia machine&#039;&#039;, &#039;&#039;anesthesia workstation&#039;&#039;), tıbbi gazların güvenli biçimde karıştırılıp iletilmesini, volatil anesteziklerin kontrollü buharlaştırılmasını ve hastanın ventilasyonu ile monitörizasyonunu tek bir sistemde birleştiren cihazdır. Çağdaş modellerde ventilatör, gaz analizörü, alarm sistemi ve elektronik kayıt birimi bütünleşiktir; bu nedenle &quot;anestezi iş istasyonu&quot; terimi de k...&quot; içeriğiyle yeni sayfa oluşturdu</p> <p><b>Yeni sayfa</b></p><div>&#039;&#039;&#039;Anestezi makinesi&#039;&#039;&#039; (İng. &#039;&#039;anesthesia machine&#039;&#039;, &#039;&#039;anesthesia workstation&#039;&#039;), tıbbi gazların güvenli biçimde karıştırılıp iletilmesini, volatil anesteziklerin kontrollü buharlaştırılmasını ve hastanın ventilasyonu ile monitörizasyonunu tek bir sistemde birleştiren cihazdır. Çağdaş modellerde ventilatör, gaz analizörü, alarm sistemi ve elektronik kayıt birimi bütünleşiktir; bu nedenle &quot;anestezi iş istasyonu&quot; terimi de kullanılır.<br /> <br /> == Etimoloji ==<br /> &quot;Anestezi&quot; Yunanca olumsuzluk öneki &#039;&#039;an-&#039;&#039; ile &quot;duyum&quot; anlamındaki &#039;&#039;aisthesis&#039;&#039; sözcüğünden gelir. &quot;Makine&quot; ise Yunanca &#039;&#039;mekhane&#039;&#039; (&quot;araç, düzenek&quot;) kökenlidir. Terim, 19. yüzyıl sonunda basit eter inhalerlerinden gelişerek 20. yüzyıl başında sürekli akışlı gaz iletim düzeneklerine dönüşen cihazlar için yerleşmiştir; İngilizcede &#039;&#039;Boyle&#039;s machine&#039;&#039; adlandırması bu dönemin izini taşır.<br /> <br /> == Klinik bağlam ==<br /> Anestezi makinesi işlevsel olarak dört bölüme ayrılabilir: yüksek basınç sistemi (yedek gaz silindirleri ve regülatörler), orta basınç sistemi (merkezi boru hattı girişi, akış kontrol vanaları), düşük basınç sistemi (akım ölçerler, [[Vaporizatör|vaporizatör]], ortak gaz çıkışı) ve hasta devresi ile ventilatör. Merkezi hat basıncı yaklaşık 50 psi düzeyinde tutulur; silindirler ancak boru hattı basıncı düştüğünde devreye girecek biçimde regüle edilir. Cihazın en temel güvenlik özelliklerinden biri hipoksik karışım önleyici düzeneklerdir: oksijen-nitröz oksit oranını mekanik veya elektronik olarak sınırlayan sistemler, oksijen basıncı düştüğünde diğer gazları kesen &quot;fail-safe&quot; valfler, sesli alarm ve renk/çap kodlu, birbirine takılamayan bağlantılar (pin index ve diameter index güvenlik sistemleri) bu grupta yer alır.&lt;ref&gt;Gropper MA (ed.), &#039;&#039;Miller&#039;s Anesthesia&#039;&#039;, 9. baskı, 2020.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Volatil ajan iletimi, ajana özgü kalibre edilmiş vaporizatörler aracılığıyla sağlanır; bunlar taze gaz akımının bir bölümünü buharlaşma odasından geçirerek ayarlanan hacim yüzdesinde çıkış konsantrasyonu üretir ve sıcaklık ile akım değişimlerine karşı kompanse edilmiştir. Desfluranın düşük kaynama noktası nedeniyle ısıtılan ve basınçlandırılan özel bir vaporizatör gerektirmesi klasik bir istisnadır. Hasta devresi olarak en yaygın kullanılan [[Çember sistem|çember sistem]], tek yönlü valfler ve [[Karbondioksit absorbanı|karbondioksit absorbanı]] sayesinde ekshale gazın yeniden solunmasına izin verir; bu düzenek düşük taze gaz akımı ile çalışmayı, dolayısıyla ajan tasarrufunu, ısı ve nem korunumunu ve çevresel salımın azalmasını mümkün kılar. Absorban tükendiğinde veya kuruduğunda inspire edilen [[Karbondioksit|karbondioksit]] yükselir; kuru absorbanla volatil ajanların etkileşimi karbon monoksit ve ısı açığa çıkarabilir.<br /> <br /> Ventilatör bölümü, geleneksel körüklü (&quot;bellows&quot;) tasarımlardan piston ve turbin esaslı sistemlere doğru gelişmiştir; hacim kontrollü, basınç kontrollü ve basınç desteği gibi modlar ile [[Pozitif ekspiryum sonu basıncı|pozitif ekspiryum sonu basıncı]] uygulanabilir. Entegre monitörizasyon asgari olarak inspire edilen oksijen fraksiyonu, [[Kapnografi|kapnografi]], havayolu basıncı, tidal hacim ve ajan konsantrasyonunu kapsar; bu ölçümler [[Genel anestezi|genel anestezi]] güvenliğinin temel bileşenidir.&lt;ref&gt;American Society of Anesthesiologists, &#039;&#039;Standards for Basic Anesthetic Monitoring&#039;&#039;, 2020.&lt;/ref&gt; Her kullanım öncesinde standart bir kontrol listesi uygulanır: gaz kaynakları ve yedek silindir basıncı, vaporizatör dolumu ve kilitleme mekanizması, devre bütünlüğü, kaçak testi, absorban durumu, ventilatör işlevi, alarm sınırları ve manuel ventilasyon için alternatif bir kendinden şişen balonun hazır bulunması.<br /> <br /> Klinik tuzaklar arasında en kritik olanı, ayrılmış veya sıkışmış devre bağlantısıdır; bu durumun en erken ve güvenilir göstergesi kapnografi eğrisinin kaybolmasıdır. Düşük akım anestezide taze gaz akımı ile devre içi ajan ve oksijen konsantrasyonu arasındaki farkın gözden kaçması hipoksik veya yetersiz derinlikte karışıma yol açabilir; bu nedenle ayarlanan değil ölçülen değerler esas alınmalıdır. Vaporizatörün yanlış ajanla doldurulması, aynı anda birden fazlasının açılması veya cihazın devrilmesi öngörülemeyen konsantrasyonlara neden olur. Elektronik cihazlarda otomatik kaçak testinin geçilmesi, ventilatör basınç alarm sınırlarının çok geniş bırakılması ve pil yedeğinin denetlenmemesi sık rastlanan sistem hatalarıdır. [[Malign hipertermi|Malign hiperterme]] duyarlı hastalarda cihazın volatil ajan artıklarından arındırılması ya da tetikleyicisiz iş istasyonu kullanımı gerekir. Son olarak, anestezi makinesi bir yoğun bakım ventilatörünün tüm yeteneklerine sahip değildir; ağır [[Akut solunum sıkıntısı sendromu|akut solunum sıkıntısı sendromunda]] uzun süreli destek için tasarlanmamıştır.<br /> <br /> == Eş anlamlılar ==<br /> * Anestezi iş istasyonu<br /> * Narkoz cihazı<br /> <br /> == İlgili terimler ==<br /> * [[Volatil anestezik]]<br /> * [[Atık gaz uzaklaştırma sistemi]]<br /> * [[Oksijen flush valfi]]<br /> * [[Mekanik ventilasyon]]<br /> * [[Düşük akım anestezi]]<br /> * [[Anestezi devresi]]<br /> <br /> == Kaynaklar ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Terim|alan=Anesteziyoloji}}</div>

Serkan