https://drsozluk.com/index.php?action=history&feed=atom&title=Antikoag%C3%BClan_tedavi 2026-09-12T06:29:58Z Viki üzerindeki bu sayfanın değişiklik geçmişi. MediaWiki 1.46.0 https://drsozluk.com/index.php?title=Antikoag%C3%BClan_tedavi&diff=829&oldid=prev 2026-08-25T22:22:51Z

<p>Bot: yeni madde</p> <p><b>Yeni sayfa</b></p><div>&#039;&#039;&#039;Antikoagülan tedavi&#039;&#039;&#039; (İng. &#039;&#039;anticoagulant therapy&#039;&#039;), pıhtı oluşumunu engelleyen ya da yavaşlatan ilaçlarla yürütülen tedavidir. Tromboembolik hastalıkların önlenmesi ve tedavisinde kullanılır.<br /> <br /> == Etimoloji ==<br /> Yunanca karşıt anlamındaki &#039;&#039;anti&#039;&#039; ile Latince pıhtılaşma anlamındaki &#039;&#039;coagulatio&#039;&#039; sözcüklerinden türetilmiştir.<br /> <br /> == Klinik bağlam ==<br /> İlaçlar etki düzeneklerine göre gruplanır. K vitamini antagonisti olan varfarin, pıhtılaşma faktörlerinin karaciğerde etkin biçimde üretilmesini engeller. Heparinler, antitrombinin etkisini artırarak dolaylı yoldan trombini ve faktör Xa&#039;yı baskılar; düşük molekül ağırlıklı biçimleri daha öngörülebilir etki gösterir. Doğrudan oral antikoagülanlar ise tek bir hedefe bağlanır: dabigatran trombini, apiksaban ve rivaroksaban faktör Xa&#039;yı engeller.&lt;ref&gt;Brunton LL ve ark. (ed.), &#039;&#039;Goodman &amp; Gilman&#039;s The Pharmacological Basis of Therapeutics&#039;&#039;, 13. baskı, 2018.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Başlıca kullanım alanları [[derin ven trombozu]] ve [[pulmoner emboli]] tedavisi, [[atriyal fibrilasyon]]da inme önlenmesi, mekanik kalp kapağı bulunan hastalar, yatan hastalarda tromboz profilaksisi ve vücut dışı dolaşım devrelerinin açık tutulmasıdır. Atriyal fibrilasyonda ilaç kararı, inme riskini öngören puanlama sistemleriyle verilir; kanama riski puanları ise tedaviyi engellemek için değil, düzeltilebilir risk etkenlerini belirlemek için kullanılır. Bu ayrımın bilinmemesi, koruma sağlayabilecek hastaların tedavisiz bırakılmasına yol açan yaygın bir hatadır.<br /> <br /> Önemli bir istisna, mekanik kapak ve orta-ağır mitral darlığıdır: bu hastalarda doğrudan oral antikoagülanlar üstün değildir ve kullanılmamalıdır; varfarin gereklidir. Antifosfolipid sendromunda da varfarin tercih edilir.<br /> <br /> İzlem gereksinimi ilaca göre değişir. Varfarin dar terapötik aralığa sahiptir; INR ile düzenli izlem, besin ve ilaç etkileşimlerinin gözetilmesi gerekir. Doğrudan oral antikoagülanlar rutin izlem gerektirmez, ancak böbrek işlevine göre doz ayarlanır ve işlev düzenli aralıklarla değerlendirilir. Bu ilaçların rutin pıhtılaşma testlerini her zaman anlamlı biçimde etkilemediği bilinmelidir; normal test sonucu, ilacın etkisiz olduğunu göstermez.<br /> <br /> Heparin kullanımında iki özel duruma dikkat edilir. Birincisi [[heparinle indüklenen trombositopeni]]dir: tedavinin ilk haftası içinde trombosit sayısının belirgin düşmesi ve paradoksal biçimde tromboz gelişmesiyle tanınır. Bu tabloda heparinin tüm biçimleri kesilmeli ve alternatif antikoagülana geçilmelidir; trombosit transfüzyonu ve tek başına ilacın kesilmesi yeterli değildir. İkincisi böbrek yetmezliğinde düşük molekül ağırlıklı heparinin birikmesidir; doz ayarı ya da fraksiyone olmayan heparine geçiş gerekir.<br /> <br /> Kanama, tedavinin başlıca komplikasyonudur. Yaşamı tehdit eden kanamada ilaç kesilir, destek tedavisi uygulanır ve geri döndürücü ajanlar kullanılır: varfarin için K vitamini ve protrombin kompleksi konsantresi, heparin için protamin, dabigatran için idarusizumab, faktör Xa inhibitörleri için andeksanet alfa ya da protrombin kompleksi. Kafa içi kanamada geri döndürme gecikmeden yapılmalıdır.<br /> <br /> Girişim öncesi yönetim ayrı bir başlıktır. İlacın ne zaman kesileceği, işlemin kanama riskine ve hastanın böbrek işlevine göre belirlenir. Köprüleme tedavisi, eskiden yaygın uygulanırken bugün yalnızca yüksek tromboz riski taşıyan seçilmiş hastalarda önerilir; gereksiz köprüleme kanamayı artırır ve tromboz riskini azaltmaz. Nöroaksiyel girişimlerde — spinal ve epidural anestezi — belirlenen zaman aralıklarına uyulması, epidural hematomu önlemek açısından zorunludur.<br /> <br /> Gebelikte varfarin ve doğrudan oral antikoagülanlar uygun değildir; düşük molekül ağırlıklı heparin tercih edilir. Kanser ilişkili trombozda tedavi seçimi, kanama riski ve tümör yerleşimine göre bireyselleştirilir. Tedavi süresi, olayın geçici bir nedene bağlı olup olmadığına göre belirlenir; yineleyen ya da nedensiz olaylarda uzun süreli tedavi düşünülür.<br /> <br /> == Eş anlamlılar ==<br /> * Kan sulandırıcı tedavi<br /> <br /> == İlgili terimler ==<br /> * [[Heparin]]<br /> * [[Varfarin]]<br /> * [[Derin ven trombozu]]<br /> * [[Atriyal fibrilasyon]]<br /> * [[Koagülopati]]<br /> <br /> == Kaynaklar ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Terim|alan=Farmakoloji}}</div>

Serkan