https://drsozluk.com/index.php?action=history&feed=atom&title=Clostridium 2026-09-12T05:46:23Z Viki üzerindeki bu sayfanın değişiklik geçmişi. MediaWiki 1.46.0 https://drsozluk.com/index.php?title=Clostridium&diff=662&oldid=prev 2026-08-25T14:40:56Z

<p>Bot: yeni madde</p> <p><b>Yeni sayfa</b></p><div>&#039;&#039;&#039;Clostridium&#039;&#039;&#039; (İng. &#039;&#039;Clostridium&#039;&#039;; Yun. &#039;&#039;kloster&#039;&#039; &quot;iğ&quot;), spor oluşturan, zorunlu anaerop, gram-pozitif basil cinsidir. Tıbbi önemi, ürettikleri güçlü toksinlerden kaynaklanır.<br /> <br /> == Etimoloji ==<br /> Yunanca iğ anlamındaki &#039;&#039;kloster&#039;&#039; sözcüğünden türetilmiştir; spor oluşturduğunda hücrenin şişerek aldığı iğ benzeri görünüme göndermedir.<br /> <br /> == Klinik bağlam ==<br /> Cinsin ortak özellikleri, oksijensiz ortamda üremeleri ve olumsuz koşullarda dirençli sporlar oluşturmalarıdır. Sporlar toprakta, tozda, hastane yüzeylerinde ve sindirim sisteminde uzun süre canlı kalır; ısıya, kurumaya ve birçok dezenfektana dirençlidir. Bu direnç, enfeksiyon denetiminde alkol bazlı el antiseptiklerinin yetersiz kalmasının ve su ile sabunla mekanik yıkamanın gerekmesinin nedenidir.&lt;ref&gt;Bennett JE ve ark. (ed.), &#039;&#039;Mandell, Douglas, and Bennett&#039;s Principles and Practice of Infectious Diseases&#039;&#039;, 9. baskı, 2020.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Tıpta öne çıkan türler ve yol açtıkları hastalıklar şunlardır. &#039;&#039;Clostridioides difficile&#039;&#039; — daha önce &#039;&#039;Clostridium difficile&#039;&#039; adıyla anılan tür — antibiyotik kullanımı sonrası kolonda aşırı çoğalarak toksin üretir; ishalden psödomembranöz kolite ve toksik megakolona uzanan tabloya yol açar. Risk etkenleri geniş spektrumlu antibiyotik kullanımı, ileri yaş, hastanede yatış, [[immünosüpresyon]] ve proton pompası inhibitörü kullanımıdır. Tanıda dışkıda toksin ve gen aranır; ancak taşıyıcılıkta da test pozitif olabileceğinden, ishali olmayan hastadan test istenmemesi ve kolonizasyonun tedavi edilmemesi temel ilkedir. Tedavide sorumlu antibiyotiğin kesilmesi, uygun antimikrobiyal tedavi ve yineleyen olgularda fekal mikrobiyota nakli yer alır; ağır ve komplike olgularda cerrahi gündeme gelir.<br /> <br /> &#039;&#039;Clostridium tetani&#039;&#039; tetanoz etkenidir. Yara yoluyla giren spordan üreyen bakteri, tetanospazmin toksinini salgılar; toksin sinir yolundan merkezi sinir sistemine ulaşarak baskılayıcı iletiyi engeller. Sonuçta çene kilitlenmesi, yüz kaslarının kasılması, opistotonus ve uyaranlarla tetiklenen yaygın kasılmalar görülür; otonom kararsızlık eşlik eder. Tedavi yoğun bakımda destekleyici bakım, yara bakımı, antitoksin ve kasılmaların denetimidir; korunma aşılama ve yaralanma sonrası uygun profilaksidir.<br /> <br /> &#039;&#039;Clostridium botulinum&#039;&#039; [[botulinum toksini]]ni üretir; toksin sinir ucundan [[asetilkolin]] salınımını engelleyerek inen tipte gevşek felce yol açar. Tetanozun karşıtı bir tablo oluşturur: biri aşırı kasılma, diğeri felçle seyreder.<br /> <br /> &#039;&#039;Clostridium perfringens&#039;&#039; gazlı gangren ve nekrotizan yumuşak doku enfeksiyonlarının başlıca etkenidir; kirli ve ezilme tipi yaralanmalarda, damar dolaşımı bozuk dokularda hızla ilerler. Ağrı, muayene bulgularıyla orantısız biçimde şiddetlidir; ciltte renk değişikliği, büller, krepitasyon ve sistemik toksisite gelişir. Tanı klinik kuşkuya dayanır ve görüntüleme için tedavi geciktirilmemelidir. Yönetim acil ve geniş cerrahi debridman, yüksek doz antibiyotik ve destekleyici yoğun bakımdır; seçilmiş olgularda hiperbarik oksijen tedavisi düşünülür. Aynı tür ayrıca besin kaynaklı ishale yol açar.<br /> <br /> Diğer türler arasında &#039;&#039;Clostridium septicum&#039;&#039; bulunur; spontan gazlı gangrene neden olabilir ve altta yatan kolon tümörüyle ilişkisi bilinmektedir — bu nedenle bu tür saptandığında kolon değerlendirmesi yapılmalıdır.<br /> <br /> Klinik açıdan cinsin ortak dersi, tedavinin çoğu zaman yalnızca antibiyotikle sınırlı kalmamasıdır: toksin aracılı hastalıklarda antitoksin ve destekleyici bakım, nekrotizan enfeksiyonlarda cerrahi kaynak denetimi belirleyicidir. Anaerop koşullarda ürediklerinden, kanlanması bozulmuş ve nekrotik dokular başlıca üreme ortamıdır; bu nedenle yara bakımı ve doku canlılığının sağlanması korunmanın temelidir.<br /> <br /> Enfeksiyon denetiminde spor oluşturan bu bakterilere karşı temas önlemleri, sporisidal temizlik ürünleriyle çevre temizliği ve akılcı antibiyotik kullanımı esastır; antibiyotik yönetimi programlarının &#039;&#039;C. difficile&#039;&#039; enfeksiyonlarını azalttığı gösterilmiştir.<br /> <br /> == Eş anlamlılar ==<br /> * Klostridyum<br /> <br /> == İlgili terimler ==<br /> * [[Clostridioides difficile]]<br /> * [[Tetanoz]]<br /> * [[Botulinum toksini]]<br /> * [[Nekrotizan fasiit]]<br /> * [[El hijyeni]]<br /> <br /> == Kaynaklar ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Terim|alan=Mikrobiyoloji}}</div>

Serkan