https://drsozluk.com/index.php?action=history&feed=atom&title=D%C4%B1%C5%9Fk%C4%B1_tutamamaDışkı tutamama - Revizyon geçmişi2026-09-12T04:40:21ZViki üzerindeki bu sayfanın değişiklik geçmişi.MediaWiki 1.46.0https://drsozluk.com/index.php?title=D%C4%B1%C5%9Fk%C4%B1_tutamama&diff=2033&oldid=prevSerkan: Bot: yeni madde2026-08-28T11:32:47Z<p>Bot: yeni madde</p>
<p><b>Yeni sayfa</b></p><div>'''Dışkı tutamama''' (İng. ''fecal incontinence''), dışkı ya da gazın istem dışı olarak kaçırılmasıdır.<br />
<br />
== Etimoloji ==<br />
Türkçe tanımlayıcı bir terimdir; Latince karşılığı ''incontinentia alvi''dir.<br />
<br />
== Klinik bağlam ==<br />
Kontinans, birden çok yapının uyumlu çalışmasına dayanır; bu nedenle tek bir bozukluk her zaman yeterli değildir.<ref>Feldman M ve ark. (ed.), ''Sleisenger and Fordtran's Gastrointestinal and Liver Disease'', 11. baskı, 2021.</ref><br />
<br />
Bu yapılar iç ve dış kapatıcı kaslar, pelvik taban kasları, rektum duyusu ve dışkı kıvamıdır.<br />
<br />
Bu çerçeve, tedavinin neden çok yönlü olması gerektiğini açıklar.<br />
<br />
İç kapatıcı kas istem dışı çalışır ve dinlenme basıncını sağlar; hasarı pasif kaçırmaya yol açar.<br />
<br />
Dış kapatıcı kas istemlidir; hasarı sıkışma tipi kaçırmaya neden olur.<br />
<br />
Bu ayrım, öyküyle büyük ölçüde yapılabilir ve tedaviyi yönlendirir.<br />
<br />
En sık neden doğum travmasıdır; kapatıcı kas lifleri yırtılabilir.<br />
<br />
Ancak belirtiler yıllar sonra ortaya çıkabilir; menopozla birlikte doku desteğinin azalması tabloyu görünür kılar.<br />
<br />
Bu gecikme, doğumla bağlantının kurulamamasına yol açar.<br />
<br />
Diğer nedenler makat cerrahisi, omurilik lezyonları, [[diyabetik nöropati]] ve [[multipl skleroz]]dur.<br />
<br />
Yaşlıda en sık gözden kaçan neden, dışkı tıkacıdır.<br />
<br />
Bu durumda sert dışkı kitlesinin çevresinden sıvı dışkı sızar; tablo ishal sanılır.<br />
<br />
Bu tuzak son derece önemlidir; ishal tedavisi verilmesi durumu kötüleştirir.<br />
<br />
Doğru yaklaşım, tıkacın boşaltılması ve ardından düzenli bağırsak programıdır.<br />
<br />
Bu nedenle her hastada makat muayenesi yapılmalıdır; bu basit inceleme tanıyı çoğu kez verir.<br />
<br />
Dışkı kıvamı, en kolay düzeltilebilen etkendir.<br />
<br />
Sulu dışkının tutulması, katı dışkıya göre çok daha güçtür.<br />
<br />
Bu nedenle lif desteği ve kıvam düzenleyici ilaçlar, temel tedavi basamağını oluşturur.<br />
<br />
Hastalar bu yakınmayı utanç nedeniyle dile getirmez; bu durum tanı gecikmesinin başlıca nedenidir.<br />
<br />
Bu nedenle risk gruplarında doğrudan sorulması gerekir.<br />
<br />
Değerlendirmede anorektal [[manometri]] ve endoanal ultrason kullanılır.<br />
<br />
Manometri kas basınçlarını, ultrason ise kas bütünlüğündeki kopuklukları gösterir.<br />
<br />
Tedavide biyogeri bildirim eşliğinde pelvik taban eğitimi etkilidir.<br />
<br />
Cerrahi onarım, belirgin kas kopukluğu bulunan seçilmiş hastalarda uygulanır.<br />
<br />
Sakral sinir uyarımı, dirençli olgularda kullanılan etkili bir yöntemdir.<br />
<br />
== Eş anlamlılar ==<br />
* Fekal inkontinans<br />
<br />
== İlgili terimler ==<br />
* [[Sfinkter tonusu]]<br />
* [[Kabızlık]]<br />
* [[Manometri]]<br />
* [[İshal]]<br />
* [[İleri yaş]]<br />
<br />
== Kaynaklar ==<br />
<references/><br />
<br />
{{Terim|alan=Gastroenteroloji}}</div>Serkan