https://drsozluk.com/index.php?action=history&feed=atom&title=DekolmanDekolman - Revizyon geçmişi2026-09-12T05:46:30ZViki üzerindeki bu sayfanın değişiklik geçmişi.MediaWiki 1.46.0https://drsozluk.com/index.php?title=Dekolman&diff=1699&oldid=prevSerkan: Bot: yeni madde2026-08-27T19:26:22Z<p>Bot: yeni madde</p>
<p><b>Yeni sayfa</b></p><div>'''Dekolman''' (İng. ''detachment''; Fr. ''décollement'', ayrılma), iki dokunun birbirinden ayrılmasını tanımlayan terimdir.<br />
<br />
== Etimoloji ==<br />
Fransızca ''décollement'' (ayrılma, sökülme) sözcüğünden gelir.<br />
<br />
== Klinik bağlam ==<br />
Terim tıpta iki ana bağlamda kullanılır: göz hekimliğinde retina dekolmanı ve obstetride plasentanın erken ayrılması.<ref>Yanoff M, Duker JS, ''Ophthalmology'', 6. baskı, 2023.</ref><br />
<br />
Retina dekolmanı, nörosensoriyel retinanın altındaki pigment epitelinden ayrılmasıdır. Ayrılan retina beslenemez ve işlevini hızla yitirir.<br />
<br />
En sık biçim, retinada bir yırtık oluşması ve sıvının bu yırtıktan altına geçmesiyle gelişir.<br />
<br />
Risk etkenleri ileri [[miyopi]], geçirilmiş [[katarakt]] cerrahisi, göz travması, aile öyküsü, ileri yaş ve önceki dekolman öyküsüdür.<br />
<br />
Uyarıcı belirtiler, yırtık aşamasında ortaya çıkar: ani başlayan uçuşan cisimler, ışık çakmaları ve görme alanında perde inmesi.<br />
<br />
Bu belirtiler acil değerlendirme gerektirir. Erken dönemde yırtığın lazerle kapatılması, dekolmanı önler; dekolman geliştikten sonra cerrahi gerekir.<br />
<br />
Alanın en kritik ilkesi, makula henüz ayrılmadan yapılan girişimin görme sonucunu belirgin biçimde iyileştirmesidir. Makula ayrıldıktan sonra görme kaybı büyük ölçüde kalıcıdır.<br />
<br />
Bu nedenle uçuşan cisim ve ışık çakması yakınması, "bekleyelim görelim" yaklaşımıyla ele alınmamalıdır.<br />
<br />
Diğer biçimler, iltihabi ya da tümöral nedenlerle sıvı birikmesine bağlı eksüdatif dekolman ve nedbe dokusunun retinayı çekmesiyle oluşan traksiyonel dekolmandır.<br />
<br />
Traksiyonel biçim, ileri [[diyabetik retinopati]]de görülür; bu nedenle diyabet hastalarında düzenli göz muayenesi zorunludur.<br />
<br />
[[Sitomegalovirüs retiniti]] iyileştikten sonra incelen retinada da dekolman gelişebilir; bu hastalarda izlem sürdürülmelidir.<br />
<br />
Obstetrik bağlamda plasenta dekolmanı, plasentanın doğumdan önce rahim duvarından ayrılmasıdır.<br />
<br />
Klasik tablo ağrılı vajinal kanamadır; rahim sert ve hassastır. Bu özellik, ağrısız kanama yapan plasenta previadan ayırır.<br />
<br />
En önemli tuzak, dışarıdan görülen kanamanın gerçek kaybı yansıtmamasıdır. Kanın önemli bir bölümü plasenta arkasında birikir; hasta, görünen kanama az olsa da şoka girebilir.<br />
<br />
Bu nedenle tanı ve tedavi kararı, kanama miktarına değil; annenin ve bebeğin durumuna dayandırılmalıdır.<br />
<br />
Risk etkenleri [[hipertansiyon]], [[preeklampsi]], travma, sigara, [[kokain]] kullanımı, çoğul gebelik ve önceki dekolman öyküsüdür.<br />
<br />
Komplikasyonları arasında [[yaygın damar içi pıhtılaşma]], böbrek yetmezliği ve bebek kaybı bulunur.<br />
<br />
Ultrasonografi normal olabilir; tanı büyük ölçüde kliniktir ve normal görüntüleme tanıyı dışlamaz.<br />
<br />
== Eş anlamlılar ==<br />
* Ayrılma<br />
<br />
== İlgili terimler ==<br />
* [[Retina]]<br />
* [[Diyabetik retinopati]]<br />
* [[Plasenta]]<br />
* [[Gebelik]]<br />
* [[Görme alanı]]<br />
<br />
== Kaynaklar ==<br />
<references/><br />
<br />
{{Terim|alan=Genel Tıp}}</div>Serkan