https://drsozluk.com/index.php?action=history&feed=atom&title=KemikKemik - Revizyon geçmişi2026-09-12T05:46:31ZViki üzerindeki bu sayfanın değişiklik geçmişi.MediaWiki 1.46.0https://drsozluk.com/index.php?title=Kemik&diff=2669&oldid=prevSerkan: Bot: yeni madde2026-08-29T16:21:13Z<p>Bot: yeni madde</p>
<p><b>Yeni sayfa</b></p><div>'''Kemik''' (İng. ''bone''; Lat. ''os''), vücudun iskeletini oluşturan, sürekli yenilenen mineralize bağ dokusudur.<br />
<br />
== Etimoloji ==<br />
Türkçe kökenli bir sözcüktür; tıp dilinde Latince ''os'' ve Yunanca ''osteon'' kökleri kullanılır.<br />
<br />
== Klinik bağlam ==<br />
Doku, cansız bir iskelet değil, sürekli yıkılıp yeniden yapılan canlı bir organdır.<ref>Melmed S ve ark. (ed.), ''Williams Textbook of Endocrinology'', 14. baskı, 2020.</ref> Osteoklastlar eski kemiği yıkar, osteoblastlar yenisini yapar ve osteositler bu süreci yönlendirir. Yapım ile yıkım arasındaki denge, kemik kütlesini belirler; ergenlikte yapım baskındır ve yirmili yaşların sonunda tepe kemik kütlesine ulaşılır. Bu dönemdeki kalsiyum ve D vitamini alımı ile fiziksel etkinlik, ileri yaştaki kırık riskini belirleyen en önemli etkenlerdendir.<br />
<br />
Dokunun iki işlevi vardır ve bunlar birbiriyle çatışabilir: mekanik destek sağlamak ve kan kalsiyum düzeyini korumak. Kalsiyum düzeyi düştüğünde paratiroit hormonu salgılanır ve kemikten kalsiyum çözülür; bu, kısa vadede yaşamsal olmakla birlikte uzun vadede kemik kaybına yol açar. Bu çatışma, D vitamini eksikliğinin, kronik böbrek hastalığının ve hiperparatiroidinin niçin kemik hastalığı yaptığını açıklar. Bu nedenle kemik değerlendirmesi, kalsiyum ve fosfat metabolizmasından ayrı düşünülemez.<br />
<br />
Yüklenmeye yanıt vermesi, bir başka temel özelliğidir; yük binen kemik güçlenir, yük binmeyen kemik hızla erir. Bu ilke, uzun süreli yatak istirahatinin, uzay yolculuğunun ve alçı uygulamasının kemik kaybına yol açmasını açıklar; aynı ilke, ağırlık taşıyan egzersizin osteoporoz korunmasındaki yerini de belirler. Bu nedenle hareketsizliğin önlenmesi, yalnızca kas gücü için değil kemik sağlığı için de gereklidir.<br />
<br />
Klinik açıdan kemik ağrısının ayırt edilmesi önemlidir. Gece süren, dinlenmeyle geçmeyen ve giderek artan ağrı, metastaz, birincil kemik tümörü ya da enfeksiyon yönünden değerlendirilmelidir; kas iskelet kaynaklı mekanik ağrı ise etkinlikle ilişkilidir. Yaşlıda düşük enerjili travmayla oluşan kırık, osteoporozu gösterir ve kemik yoğunluğu değerlendirmesi gerektirir; ilk kırığın tanınması, sonraki kırıkların önlenmesi için en değerli fırsattır ve sıklıkla kaçırılır. Çocukta açıklanamayan ve çok sayıda kırık, hem kalıtsal kemik hastalıklarını hem istismarı düşündürmelidir.<br />
<br />
== Eş anlamlılar ==<br />
<br />
* Os<br />
<br />
== İlgili terimler ==<br />
<br />
* [[Osteoporoz]]<br />
* [[Kemik iyileşmesi]]<br />
* [[Kemik yoğunluğu]]<br />
* [[D vitamini]]<br />
* [[Kırık]]<br />
<br />
== Kaynaklar ==<br />
<references /><br />
<br />
{{Terim|alan=Anatomi}}</div>Serkan