https://drsozluk.com/index.php?action=history&feed=atom&title=Klinik_ara%C5%9Ft%C4%B1rma 2026-09-12T04:08:38Z Viki üzerindeki bu sayfanın değişiklik geçmişi. MediaWiki 1.46.0 https://drsozluk.com/index.php?title=Klinik_ara%C5%9Ft%C4%B1rma&diff=2816&oldid=prev 2026-08-29T18:14:16Z

<p>Bot: yeni madde</p> <p><b>Yeni sayfa</b></p><div>&#039;&#039;&#039;Klinik araştırma&#039;&#039;&#039; (İng. &#039;&#039;clinical trial&#039;&#039;), tıbbi girişimlerin etkinliğinin ve güvenliğinin insanlarda sistematik olarak sınandığı çalışmadır.<br /> <br /> == Etimoloji ==<br /> Türkçe tanımlayıcı bir terimdir.<br /> <br /> == Klinik bağlam ==<br /> İlaç geliştirme süreci evrelere ayrılır ve her evrenin sorusu farklıdır.&lt;ref&gt;Loscalzo J ve ark. (ed.), &#039;&#039;Harrison&#039;s Principles of Internal Medicine&#039;&#039;, 21. baskı, 2022.&lt;/ref&gt; Faz 1 çalışmalar az sayıda katılımcıda güvenliği ve uygun dozu araştırır; faz 2 ön etkinliği değerlendirir; faz 3 geniş katılımlı ve karşılaştırmalı çalışmalarla etkinliği kanıtlamayı hedefler; faz 4 ise ruhsat sonrası dönemde ender yan etkilerin izlenmesini sağlar. Birçok ciddi yan etki ancak bu son evrede, geniş kullanım sonrasında ortaya çıkar; bu, yeni ilaçlara ihtiyatlı yaklaşılmasının gerekçesidir.<br /> <br /> Randomize kontrollü çalışma, nedensellik kurmanın en güvenilir yöntemidir. Rastgele dağıtım, bilinen ve bilinmeyen tüm karıştırıcı etkenlerin gruplar arasında dengelenmesini sağlar; bu özellik, gözlemsel çalışmalarda elde edilemez. Körleme, hem katılımcının hem araştırmacının beklentisinden kaynaklanan yanlılığı azaltır. Karşılaştırma grubunda etkili bir tedavi varken plasebo kullanılması etik değildir; karşılaştırma mevcut standart tedaviyle yapılmalıdır.<br /> <br /> Sonuçların yorumlanmasında birkaç kavram belirleyicidir. Ara sonuç ölçütlerindeki iyileşme, her zaman hastanın daha uzun ya da daha iyi yaşayacağı anlamına gelmez; laboratuvar değerinin düzelmesi ile ölüm oranının azalması farklı şeylerdir. Göreli risk azalması etkiyi olduğundan büyük gösterir; mutlak risk azalması ve tedavi edilmesi gereken hasta sayısı daha anlaşılırdır. Ayrıca istatistiksel anlamlılık, klinik anlamlılıkla eş değildir; çok büyük çalışmalarda küçük ve önemsiz farklar anlamlı çıkabilir.<br /> <br /> Etik çerçeve, alanın temelidir. Aydınlatılmış onam, katılımın gönüllü olması, istenildiği anda çekilme hakkı ve bağımsız etik kurul onayı zorunludur. Çalışmaların önceden kayıt altına alınması, olumsuz sonuçların yayımlanmaması sorununu azaltmak için getirilmiştir; yayın yanlılığı, yalnızca olumlu sonuçların bildirilmesiyle kanıt tabanını çarpıtır. Hastaya araştırmaya katılım önerilirken, bunun standart tedaviyle karşılaştırıldığı ve yararının önceden bilinmediği açıkça belirtilmelidir.<br /> <br /> == Eş anlamlılar ==<br /> <br /> * Klinik çalışma<br /> <br /> == İlgili terimler ==<br /> <br /> * [[Kanıta dayalı tıp]]<br /> * [[Plasebo]]<br /> * [[Aydınlatılmış onam]]<br /> * [[Sağkalım]]<br /> * [[Tıp etiği]]<br /> <br /> == Kaynaklar ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> {{Terim|alan=Genel Tıp}}</div>

Serkan