https://drsozluk.com/index.php?action=history&feed=atom&title=Olig%C3%BCriOligüri - Revizyon geçmişi2026-09-12T06:17:39ZViki üzerindeki bu sayfanın değişiklik geçmişi.MediaWiki 1.46.0https://drsozluk.com/index.php?title=Olig%C3%BCri&diff=1839&oldid=prevSerkan: Bot: yeni madde2026-08-27T20:58:00Z<p>Bot: yeni madde</p>
<p><b>Yeni sayfa</b></p><div>'''Oligüri''' (İng. ''oliguria''; Yun. ''oligos'' az, ''ouron'' idrar), idrar çıkışının belirgin biçimde azalmasıdır.<br />
<br />
== Etimoloji ==<br />
Yunanca ''oligos'' (az) ve ''ouron'' (idrar) sözcüklerinden türetilmiştir.<br />
<br />
== Klinik bağlam ==<br />
Tanım, saatlik ya da günlük idrar hacmine dayanır; erişkinde vücut ağırlığına göre belirlenen eşiğin altına inmesi anlamlıdır.<ref>Yu ASL, Chertow GM ve ark. (ed.), ''Brenner and Rector's The Kidney'', 11. baskı, 2020.</ref><br />
<br />
Bulgu, [[akut böbrek hasarı]]nın en erken ve en duyarlı göstergelerinden biridir; kreatinin yükselmesinden önce ortaya çıkar.<br />
<br />
Bu erkenlik, saatlik idrar izleminin ağır hastada neden önemli olduğunu açıklar.<br />
<br />
Nedenler üç grupta incelenir: böbrek öncesi, böbrek kaynaklı ve böbrek sonrası.<br />
<br />
Böbrek öncesi nedenlerde böbrek dokusu sağlamdır; sorun kanlanmanın azalmasıdır.<br />
<br />
Kanama, sıvı kaybı, [[kalp yetmezliği]], [[siroz]] ve [[sepsis]] bu grupta yer alır.<br />
<br />
Bu tabloda böbrek, sodyum ve suyu tutmaya çalışır; idrar yoğunlaşmıştır ve sodyum düzeyi düşüktür.<br />
<br />
Böbrek kaynaklı nedenlerde ise tübüller hasarlanmıştır; idrarı yoğunlaştırma yeteneği kaybolmuştur.<br />
<br />
Bu nedenle idrar sodyumu yüksek ve idrar yoğunluğu düşüktür; bu ayrım, iki grubu birbirinden ayırır.<br />
<br />
Ancak idrar söktürücü kullanan hastada bu ölçütler geçersizdir; bu tuzak sık gözden kaçar.<br />
<br />
Böbrek sonrası nedenler tıkanıklıklardır; [[iyi huylu prostat büyümesi]], taş, tümör ve pıhtı sayılabilir.<br />
<br />
Ani ve tam idrar kesilmesi, tıkanıklığı güçlü biçimde düşündürür ve hemen değerlendirilmelidir.<br />
<br />
Bu nedenle ilk adım, mesanenin dolu olup olmadığının incelenmesidir; ultrason ile hızla değerlendirilir.<br />
<br />
Takılı sondası olan hastada, ani idrar kesilmesinin en sık nedeni sondanın tıkanmasıdır; bu basit olasılık atlanmamalıdır.<br />
<br />
Bu adımın atlanması, gereksiz ilaç ve sıvı uygulamalarına yol açar.<br />
<br />
Değerlendirmede öykü, ilaç sorgusu, sıvı dengesi, muayene ve idrar incelemesi temeldir.<br />
<br />
İdrarda hücre ve silendirlerin görülmesi, böbrek kaynaklı hasarı gösterir.<br />
<br />
Kas hasarı sonrası koyu renkli idrar ve kan testinde uyumsuzluk, rabdomiyolizi düşündürür.<br />
<br />
Yönetimde ilk hedef, nedenin belirlenerek düzeltilmesidir; kanlanma yetersizliğinde uygun sıvı desteği verilir.<br />
<br />
Ancak körlemesine sıvı yüklenmesi, sıvı yüklü hastada zararlıdır; bu ayrımın yapılması gerekir.<br />
<br />
İdrar söktürücüler idrar çıkışını artırabilir; ancak böbrek işlevini düzeltmez ve sonucu iyileştirmez.<br />
<br />
Bu nedenle yalnızca idrar çıkışını görmek amacıyla verilmesi yanıltıcıdır ve tanıyı geciktirir.<br />
<br />
Böbreğe zarar veren ilaçların kesilmesi ve doz ayarlaması zorunludur.<br />
<br />
== Eş anlamlılar ==<br />
* İdrar azlığı<br />
<br />
== İlgili terimler ==<br />
* [[Akut böbrek hasarı]]<br />
* [[Anüri]]<br />
* [[Böbrek yetmezliği]]<br />
* [[İdrar tutulması]]<br />
* [[Kreatinin]]<br />
<br />
== Kaynaklar ==<br />
<references/><br />
<br />
{{Terim|alan=Nefroloji}}</div>Serkan