https://drsozluk.com/index.php?action=history&feed=atom&title=Rabdomiyoliz 2026-09-12T05:55:10Z Viki üzerindeki bu sayfanın değişiklik geçmişi. MediaWiki 1.46.0 https://drsozluk.com/index.php?title=Rabdomiyoliz&diff=100&oldid=prev 2026-08-23T10:48:27Z

<p>&quot;&#039;&#039;&#039;Rabdomiyoliz&#039;&#039;&#039; (İng. &#039;&#039;rhabdomyolysis&#039;&#039;; Yun. &#039;&#039;rhabdos&#039;&#039; &quot;çubuk&quot; + &#039;&#039;mys&#039;&#039; &quot;kas&quot; + &#039;&#039;lysis&#039;&#039; &quot;çözülme&quot;), çizgili iskelet kası hücrelerinin hasarlanarak hücre içi bileşenlerin (miyoglobin, kreatin kinaz, potasyum, fosfat, ürat) dolaşıma salınmasıyla karakterize sendromdur; klasik üçlüsü kas ağrısı, güçsüzlük ve koyu renkli idrar olup en önemli komplikasyonu miyoglobinürik <a href="/index.php/Akut_b%C3%B6brek_hasar%C4%B1" title="Akut böbrek hasarı">akut böbrek hasarıdır</a>....&quot; içeriğiyle yeni sayfa oluşturdu</p> <p><b>Yeni sayfa</b></p><div>&#039;&#039;&#039;Rabdomiyoliz&#039;&#039;&#039; (İng. &#039;&#039;rhabdomyolysis&#039;&#039;; Yun. &#039;&#039;rhabdos&#039;&#039; &quot;çubuk&quot; + &#039;&#039;mys&#039;&#039; &quot;kas&quot; + &#039;&#039;lysis&#039;&#039; &quot;çözülme&quot;), çizgili iskelet kası hücrelerinin hasarlanarak hücre içi bileşenlerin (miyoglobin, kreatin kinaz, potasyum, fosfat, ürat) dolaşıma salınmasıyla karakterize sendromdur; klasik üçlüsü kas ağrısı, güçsüzlük ve koyu renkli idrar olup en önemli komplikasyonu miyoglobinürik [[Akut böbrek hasarı|akut böbrek hasarıdır]].<br /> <br /> == Etimoloji ==<br /> Yunanca &#039;&#039;rhabdos&#039;&#039; (çubuk, değnek; çizgili kasın mikroskobik görünümüne gönderme), &#039;&#039;mys&#039;&#039; (kas) ve &#039;&#039;lysis&#039;&#039; (çözülme, erime) sözcüklerinden türetilmiştir.<br /> <br /> == Klinik bağlam ==<br /> Nedenler travmatik ve fiziksel (ezilme sendromu, uzun süreli immobilizasyon ve bası, kompartman sendromu, elektrik çarpması, aşırı egzersiz, [[status epileptikus]], hipertermi ve malign hipertermi) ile travmatik olmayan (ilaçlar — statinler, özellikle fibratlarla kombinasyonda —, alkol ve kokain gibi maddeler, enfeksiyonlar — influenza, lejyonella, sepsis —, elektrolit bozuklukları — hipokalemi, hipofosfatemi —, endokrinopatiler ve kalıtsal metabolik miyopatiler) olarak gruplandırılır; hastane dışı olguların önemli bölümü madde kullanımı ve immobilizasyonla ilişkilidir.&lt;ref&gt;Bosch X, Poch E, Grau JM, &#039;&#039;Rhabdomyolysis and Acute Kidney Injury&#039;&#039;, New England Journal of Medicine, 2009.&lt;/ref&gt; Patogenezde hücre içi ATP tükenmesi ve kalsiyum birikimiyle miyosit ölümü rol oynar; salınan miyoglobin glomerüllerden süzülerek tübüllerde Tamm-Horsfall proteiniyle silendirler oluşturur, doğrudan tübül toksisitesi ve vazokonstriksiyonla birlikte akut böbrek hasarına yol açar; hipovolemi ve asidik idrar bu süreci hızlandırır. Tanı klinik şüphe ve serum kreatin kinazın normalin en az beş katına (uygulamada sıklıkla &gt;1.000–5.000 U/L) yükselmesiyle konur; kreatin kinaz 24–72 saatte doruğa ulaşır. İdrar çubuk testinde mikroskopide eritrosit görülmeksizin &quot;kan&quot; pozitifliği miyoglobinüriyi düşündüren klasik bulgudur. Hiperkalemi, hipokalsemi (hasarlı kasta kalsiyum birikimi), hiperfosfatemi, hiperürisemi ve yüksek anyon açıklı [[metabolik asidoz]] eşlik eden laboratuvar bozukluklarıdır; iyileşme döneminde rebound hiperkalsemi görülebilir. [[Dissemine intravasküler koagülasyon]] ağır olgularda tabloya eklenebilir.&lt;ref&gt;Loscalzo J, Fauci AS, Kasper DL ve ark. (ed.), &#039;&#039;Harrison&#039;s Principles of Internal Medicine&#039;&#039;, 21. baskı, McGraw Hill, 2022.&lt;/ref&gt; Tedavinin temeli erken ve yoğun intravenöz izotonik sıvı ile idrar çıkışının sürdürülmesidir; ezilme sendromunda sıvıya enkaz altındayken başlanması böbrek hasarını ve ani hiperkalemik ölümü önlemede belirleyicidir. İdrar alkalinizasyonu ve mannitol rutin önerilmeyen, seçilmiş olgularda tartışılan uygulamalardır; hiperkalemi standart yaklaşımla tedavi edilir, semptomsuz hipokalsemi ise rebound riski nedeniyle düzeltilmez. Dirençli hiperkalemi, ağır asidoz ve oligoanürik böbrek hasarında [[renal replasman tedavisi]] gerekir; kompartman sendromu geliştiğinde acil fasyotomi uygulanır. Prognoz nedene ve böbrek hasarının ağırlığına bağlıdır; böbrek işlevi olguların çoğunda haftalar içinde düzelir.&lt;ref&gt;Chavez LO, Leon M, Einav S, Varon J, &#039;&#039;Beyond muscle destruction: a systematic review of rhabdomyolysis for clinical practice&#039;&#039;, Critical Care, 2016.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Eş anlamlılar ==<br /> <br /> * Kas erimesi (halk arasında kullanım)<br /> * Miyoglobinürik sendrom (böbrek tutulumu bağlamında)<br /> <br /> == İlgili terimler ==<br /> <br /> * [[Akut böbrek hasarı]]<br /> * [[Ezilme sendromu]]<br /> * [[Kompartman sendromu]]<br /> * [[Kreatin kinaz]]<br /> * [[Hiperkalemi]]<br /> * [[Malign hipertermi]]<br /> <br /> == Kaynaklar ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> {{Terim|alan=Yoğun Bakım}}</div>

Serkan