https://drsozluk.com/index.php?action=history&feed=atom&title=Reanimasyon 2026-09-12T05:46:26Z Viki üzerindeki bu sayfanın değişiklik geçmişi. MediaWiki 1.46.0 https://drsozluk.com/index.php?title=Reanimasyon&diff=775&oldid=prev 2026-08-25T21:17:57Z

<p>Bot: yeni madde</p> <p><b>Yeni sayfa</b></p><div>&#039;&#039;&#039;Reanimasyon&#039;&#039;&#039; (İng. &#039;&#039;resuscitation&#039;&#039;; Lat. &#039;&#039;re-&#039;&#039; &quot;yeniden&quot; + &#039;&#039;animare&#039;&#039; &quot;canlandırmak&quot;), durmuş ya da yetersiz kalmış yaşamsal işlevlerin yeniden sağlanmasına yönelik girişimlerin tümüdür.<br /> <br /> == Etimoloji ==<br /> Latince yeniden anlamındaki &#039;&#039;re&#039;&#039; ön eki ile canlandırmak anlamındaki &#039;&#039;animare&#039;&#039; eyleminden türetilmiştir.<br /> <br /> == Klinik bağlam ==<br /> Terim Türkçe tıp dilinde iki anlamda kullanılır. Dar anlamda kalp durması durumunda uygulanan canlandırma girişimlerini — [[kardiyopulmoner resüsitasyon]] — belirtir. Geniş anlamda ise kritik hastanın yaşamsal işlevlerinin desteklenmesini kapsar ve yoğun bakım uygulamasının bütününü anlatacak biçimde kullanılır; ülkemizde anesteziyoloji uzmanlık alanının adında da bu anlamda yer alır.&lt;ref&gt;Gropper MA ve ark. (ed.), &#039;&#039;Miller&#039;s Anesthesia&#039;&#039;, 9. baskı, 2020.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Kalp durmasında zincirin halkaları erken tanıma ve yardım çağırma, erken ve nitelikli göğüs basısı, erken defibrilasyon, ileri yaşam desteği ve dönüş sonrası bakım olarak sıralanır. Nitelikli göğüs basısının belirleyicileri yeterli derinlik ve hız, tam geri dönüşe izin verilmesi, kesintilerin en aza indirilmesi ve aşırı ventilasyondan kaçınılmasıdır. Aşırı ventilasyon göğüs içi basıncı yükselterek venöz dönüşü azaltır ve sağkalımı olumsuz etkiler — sık yapılan ve önlenebilir bir hatadır.&lt;ref&gt;Panchal AR ve ark., &#039;&#039;AHA Guidelines for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care&#039;&#039;, 2020.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Ritim analizine göre yol ayrılır: ventriküler fibrilasyon ve nabızsız ventriküler taşikardide defibrilasyon önceliklidir; asistoli ve nabızsız elektriksel etkinlikte defibrilasyonun yeri yoktur, öncelik geri döndürülebilir nedenlerin aranmasıdır. Bu nedenler hipoksi, hipovolemi, [[hiperkalemi]] ve diğer elektrolit bozuklukları, [[hipotermi]], tansiyon pnömotoraks, [[kardiyak tamponad|kalp tamponadı]], toksinler, [[pulmoner emboli]] ve koroner tromboz olarak sıralanır. Yatak başı [[ultrasonografi]], bu nedenlerin bir bölümünü hızla gösterebilir; ancak göğüs basısına ara verilmesine yol açmayacak biçimde kullanılmalıdır.<br /> <br /> [[Kapnografi]], resüsitasyonun izleminde temel araçtır: tüpün yerini doğrular, göğüs basısının niteliği hakkında bilgi verir ve soluk sonu karbondioksitte ani yükselme dolaşımın döndüğünü gösterir. Sürekli çok düşük değerler kötü prognoz göstergesidir; ancak tek başına girişimi sonlandırma ölçütü olarak kullanılmamalıdır.<br /> <br /> Sıvı resüsitasyonu, dar anlamdaki canlandırmanın dışında ayrı bir başlıktır. [[Şok]] tablosunda hacim durumunun değerlendirilmesi, dinamik ölçütlerle sıvı yanıtlılığının sınanması ve aşırı sıvıdan kaçınılması ilkeleri geçerlidir. Kanamada erken ve dengeli kan ürünü kullanımı, kristalloid ağırlıklı yaklaşımın yerini almıştır; [[hipotermi]], asidoz ve [[koagülopati]]den oluşan ölümcül üçlünün önlenmesi bu stratejinin temelidir.<br /> <br /> Dönüş sonrası bakım, sağkalımı ve nörolojik sonucu belirleyen aşamadır. Oksijenlenme ve ventilasyonun hedef aralıklarda tutulması, hipotansiyondan kaçınılması, ateşin önlenmesi, kan şekerinin denetimi, nöbetlerin tedavisi ve koroner nedenin araştırılması bu dönemin bileşenleridir. Hedeflenen düşük sıcaklık uygulamasının normotermi ve ateşin önlenmesine üstünlüğü gösterilememiştir; güncel vurgu ateşten kaçınmadadır.<br /> <br /> Nörolojik prognoz değerlendirmesi, birden çok yöntemin birlikte kullanılmasına ve yeterli süre beklenmesine dayanır: klinik muayene, elektrofizyolojik incelemeler, biyobelirteçler ve görüntüleme. Erken dönemde tek bir bulguya dayanarak karamsar karar verilmesi, kendi kendini doğrulayan bir yanılgı yaratır; bu nedenle sedatif etkisi ve diğer karıştırıcı etkenler ortadan kalkmadan değerlendirme yapılmaz.<br /> <br /> Girişimin başlatılmaması ya da sonlandırılması kararları etik boyut taşır. Önceden belirlenmiş tedavi sınırlandırma kararları, hastanın değerleri ve beklenen yarar göz önüne alınır; kararın ekipçe ve açık biçimde belgelenmesi önerilir. Yakınların canlandırma sırasında bulunmasının, uygun destek sağlandığında yas sürecine olumlu katkıda bulunduğu bildirilmiştir.<br /> <br /> Ekip çalışması, sonucu belirleyen etkenlerdendir: görev dağılımının netliği, kapalı döngü iletişim, düzenli tatbikatlar ve olay sonrası değerlendirme toplantıları başarıyı artırır.<br /> <br /> == Eş anlamlılar ==<br /> * Canlandırma<br /> * Resüsitasyon<br /> <br /> == İlgili terimler ==<br /> * [[Kardiyopulmoner resüsitasyon]]<br /> * [[Defibrilasyon]]<br /> * [[Kapnografi]]<br /> * [[Şok]]<br /> * [[Yoğun bakım]]<br /> <br /> == Kaynaklar ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Terim|alan=Yoğun Bakım}}</div>

Serkan