https://drsozluk.com/index.php?action=history&feed=atom&title=Serebral_ven%C3%B6z_sin%C3%BCs_trombozuSerebral venöz sinüs trombozu - Revizyon geçmişi2026-09-12T06:23:44ZViki üzerindeki bu sayfanın değişiklik geçmişi.MediaWiki 1.46.0https://drsozluk.com/index.php?title=Serebral_ven%C3%B6z_sin%C3%BCs_trombozu&diff=783&oldid=prevSerkan: Bot: yeni madde2026-08-25T21:28:06Z<p>Bot: yeni madde</p>
<p><b>Yeni sayfa</b></p><div>'''Serebral venöz sinüs trombozu''' (İng. ''cerebral venous sinus thrombosis''), beyin venöz sinüslerinde ve derin venlerinde pıhtı oluşmasıdır. Arteriyel [[inme]]den farklı bir mekanizmaya ve tedaviye sahiptir.<br />
<br />
== Etimoloji ==<br />
Adlandırma, tutulan damar yapısını ve mekanizmayı doğrudan betimler.<br />
<br />
== Klinik bağlam ==<br />
Venöz akımın engellenmesiyle iki süreç gelişir. Kortikal venlerde basınç artışı ödeme, venöz infarkta ve kanamaya yol açar; sinüslerin tıkanması ise beyin omurilik sıvısı emilimini bozarak kafa içi basıncı yükseltir. Bu ikili mekanizma, tablonun neden hem kitle etkisi hem basınç artışı bulgularıyla ortaya çıkabildiğini açıklar. Venöz infarktların arteriyel sulama alanlarına uymaması ve sıklıkla kanamalı olması ayırt edici özelliktir.<ref>Ropper AH ve ark., ''Adams and Victor's Principles of Neurology'', 12. baskı, 2023.</ref><br />
<br />
Risk etkenleri arasında gebelik ve doğum sonrası dönem, östrojen içeren doğum kontrol yöntemleri, kalıtsal ve edinsel trombofililer, antifosfolipid sendromu, kanser, [[dehidratasyon]], enfeksiyonlar — [[mastoid]]it, sinüzit, [[menenjit]] —, kafa travması, nöroşirürjik girişimler, [[lomber ponksiyon]], inflamatuvar hastalıklar ve hematolojik bozukluklar bulunur. Genç kadınlarda görece sık görülmesi, hormonal etkenler ve gebelikle ilişkilidir.<br />
<br />
Klinik tablo son derece değişkendir ve bu, tanı gecikmesinin başlıca nedenidir. En sık bulgu baş ağrısıdır; sinsi başlayıp günler içinde şiddetlenebileceği gibi, ani ve şiddetli — gök gürültüsü tarzında — de olabilir. Nöbet, arteriyel inmeye göre belirgin biçimde sık görülür ve uyarıcıdır. Diğer bulgular fokal nörolojik kayıplar, [[papilödem]], görme bozukluğu, bilinç değişikliği ve kraniyal sinir tutulumudur. Kavernöz sinüs trombozunda göz kapağında şişlik, ekzoftalmus, kemozis ve oftalmopleji görülür.<br />
<br />
Tanıda temel ilke, olasılığın akla getirilmesidir. Standart bilgisayarlı tomografi çoğunlukla normaldir ya da yalnızca ince bulgular verir; bu nedenle normal tomografi tanıyı dışlamaz. Kesin tanı venöz görüntülemeyle konur: BT venografi ya da manyetik rezonans venografi. Alışılmadık yerleşimli, arteriyel alanlara uymayan ve kanamalı infarkt görüldüğünde venöz neden mutlaka araştırılmalıdır. D-dimer yükselebilir ancak normal olması tabloyu dışlamaz; tek başına karar verdirici değildir. Tanı konulduktan sonra trombofili araştırması ve altta yatan neden — enfeksiyon, malignite — değerlendirilir.<br />
<br />
Tedavinin temeli antikoagülasyondur ve bu, tablonun en sık yanlış anlaşılan yönüdür: eşlik eden kanama varlığında bile antikoagülasyon endikedir. Kanama, tıkanıklığın sonucudur; akımın yeniden sağlanması kanamayı azaltır. Başlangıçta düşük molekül ağırlıklı heparin yeğlenir; ardından ağızdan antikoagülana geçilir. Süre, altta yatan nedene ve trombofili varlığına göre belirlenir. Antifosfolipid sendromu bulunan hastalarda K vitamini antagonisti kullanılır.<br />
<br />
Kötüleşen ve antikoagülasyona karşın ilerleyen olgularda endovasküler tedavi düşünülür; ancak rutin kullanımı desteklenmemektedir. Kitle etkisiyle herniasyon riski gelişen hastalarda dekompresif kraniyektomi yaşam kurtarıcıdır ve iyi nörolojik sonuçlarla ilişkilendirilmiştir.<br />
<br />
Destekleyici yönetimde nöbetlerin tedavisi, kafa içi basıncın yönetimi, hidrasyonun sağlanması ve enfeksiyon varlığında uygun antibiyotik yer alır. Kortikosteroidlerin rutin kullanımı önerilmez. Görme kaybı riski taşıyan basınç artışında asetazolamid, yinelenen ponksiyon ya da şant gündeme gelebilir; bu nedenle görme alanı izlemi ihmal edilmemelidir.<br />
<br />
Prognoz, arteriyel inmeye göre daha iyidir; hastaların büyük çoğunluğu bağımsız yaşama döner. Kötü prognoz göstergeleri koma, derin ven sistemi tutulumu, kanamalı infarkt, malignite ve santral sinir sistemi enfeksiyonudur.<br />
<br />
Uzun dönemde östrojen içeren yöntemlerden kaçınılması önerilir; gebelik mutlak olarak engellenmez ancak profilaksi planlanarak izlenir. Yineleyen baş ağrısı ve görme bulguları, kalıcı kafa içi basınç artışı açısından değerlendirilmelidir.<br />
<br />
== Eş anlamlılar ==<br />
* Serebral venöz tromboz<br />
* Sinüs ven trombozu<br />
<br />
== İlgili terimler ==<br />
* [[İnme]]<br />
* [[İntrakraniyal basınç]]<br />
* [[Papilödem]]<br />
* [[Antikoagülan]]<br />
* [[Trombofili]]<br />
<br />
== Kaynaklar ==<br />
<references/><br />
<br />
{{Terim|alan=Nöroloji}}</div>Serkan