https://drsozluk.com/index.php?action=history&feed=atom&title=Spondiloartrit 2026-09-12T05:46:24Z Viki üzerindeki bu sayfanın değişiklik geçmişi. MediaWiki 1.46.0 https://drsozluk.com/index.php?title=Spondiloartrit&diff=2755&oldid=prev 2026-08-29T17:10:25Z

<p>Bot: yeni madde</p> <p><b>Yeni sayfa</b></p><div>&#039;&#039;&#039;Spondiloartrit&#039;&#039;&#039; (İng. &#039;&#039;spondyloarthritis&#039;&#039;; Yun. &#039;&#039;spondylos&#039;&#039; omur), omurga ve sakroiliyak eklem tutulumuyla giden iltihabi romatizmal hastalık grubudur.<br /> <br /> == Etimoloji ==<br /> Yunanca &#039;&#039;spondylos&#039;&#039; (omur) ve &#039;&#039;arthron&#039;&#039; (eklem) sözcüklerinden türetilmiştir.<br /> <br /> == Klinik bağlam ==<br /> Grup, ankilozan spondilit, sedef artriti, iltihabi bağırsak hastalığıyla ilişkili artrit ve reaktif artriti kapsar.&lt;ref&gt;Firestein GS ve ark. (ed.), &#039;&#039;Firestein and Kelley&#039;s Textbook of Rheumatology&#039;&#039;, 11. baskı, 2021.&lt;/ref&gt; Ortak özellikleri, romatoid faktörün negatif olması, HLA-B27 ile ilişki, sakroiliyak eklem tutulumu, enthesit ve göz iltihabıdır. Enthesit, tendon ve bağların kemiğe yapıştığı bölgelerin iltihabıdır ve bu grubu diğer artritlerden ayıran en tipik bulgudur; topuk arkası ve ayak tabanı ağrısı sık başvuru nedenidir.<br /> <br /> Tanının anahtarı, iltihabi bel ağrısının tanınmasıdır. Kırk beş yaşından önce başlayan, sinsi gelişen, üç aydan uzun süren, sabah tutukluğunun yarım saati aştığı, dinlenmekle artıp hareketle azalan ve gece ikinci yarısında uyandıran bel ağrısı bu grubu düşündürür. Bu örüntü, mekanik bel ağrısının tam tersidir ve öykü alırken doğrudan sorgulanmalıdır. Bu ayrımın yapılmaması, tanının yıllarca gecikmesinin başlıca nedenidir; ortalama tanı gecikmesi bu grupta uzundur.<br /> <br /> Eklem dışı bulgular ayrı bir öneme sahiptir. Ön üveit, ani başlayan tek taraflı göz ağrısı, kızarıklık ve ışıktan rahatsızlıkla ortaya çıkar; acil göz değerlendirmesi gerektirir ve yineleyebilir. Sedef hastalığı, iltihabi bağırsak hastalığı ve tırnak değişiklikleri sorgulanmalıdır. Parmakların tümüyle şiştiği sosis parmak görünümü, sedef artritini düşündüren tipik bulgudur. Bu bulguların birlikte değerlendirilmesi, tanıyı kas iskelet yakınmalarının ötesine taşır.<br /> <br /> Değerlendirmede sakroiliyak eklemlerin görüntülenmesi belirleyicidir; düz grafide değişiklikler geç ortaya çıktığından, erken evrede manyetik rezonans kemik ödemini gösterir ve tanıyı öne çeker. HLA-B27 pozitifliği destekleyicidir ancak tek başına tanı koydurmaz; sağlıklı kişilerde de bulunur. Tedavide egzersiz ve fizyoterapi temeldir ve omurga hareketliliğinin korunmasında ilaç kadar önemlidir. İltihap gidericiler ilk basamaktır; yanıt alınamayan olgularda TNF ve interlökin-17 yolağını hedefleyen biyolojik ilaçlar etkilidir.<br /> <br /> == Eş anlamlılar ==<br /> <br /> * Seronegatif spondiloartropati<br /> <br /> == İlgili terimler ==<br /> <br /> * [[Ankilozan spondilit]]<br /> * [[Sedef hastalığı]]<br /> * [[İltihaplı bağırsak hastalığı]]<br /> * [[Topuk ağrısı]]<br /> * [[Üveit]]<br /> <br /> == Kaynaklar ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> {{Terim|alan=Genel Tıp}}</div>

Serkan