https://drsozluk.com/index.php?action=history&feed=atom&title=Stres_k%C4%B1r%C4%B1%C4%9F%C4%B1Stres kırığı - Revizyon geçmişi2026-09-12T05:15:13ZViki üzerindeki bu sayfanın değişiklik geçmişi.MediaWiki 1.46.0https://drsozluk.com/index.php?title=Stres_k%C4%B1r%C4%B1%C4%9F%C4%B1&diff=2758&oldid=prevSerkan: Bot: yeni madde2026-08-29T17:12:14Z<p>Bot: yeni madde</p>
<p><b>Yeni sayfa</b></p><div>'''Stres kırığı''' (İng. ''stress fracture''), yinelenen aşırı yüklenme sonucu sağlıklı kemikte oluşan mikro kırıkların birikmesiyle gelişen kırıktır.<br />
<br />
== Etimoloji ==<br />
Türkçe tanımlayıcı bir terimdir; yorgunluk kırığı olarak da anılır.<br />
<br />
== Klinik bağlam ==<br />
Kemik sürekli yıkılıp yeniden yapılan bir dokudur; yüklenme onarım kapasitesini aştığında mikro hasar birikir ve kırık gelişir.<ref>Court-Brown CM ve ark. (ed.), ''Rockwood and Green's Fractures in Adults'', 9. baskı, 2019.</ref> Bu nedenle tipik öykü, etkinlik düzeyinin kısa sürede artırılmasıdır; yeni başlayan koşucular, askerler ve dansçılar risk altındadır. Ayrı bir grup olan yetersizlik kırıklarında ise yüklenme olağandır ancak kemik zayıflamıştır; osteoporozlu yaşlılarda görülür ve bu ayrım tedaviyi değiştirir.<br />
<br />
Klinik tabloda etkinlikle artan, dinlenmeyle azalan ve giderek daha az çabayla ortaya çıkan bölgesel ağrı bulunur; ilerleyen olgularda gece de sürer. Muayenede nokta biçiminde belirgin hassasiyet saptanır. En sık yerleşim yerleri kaval kemiği, ayak tarak kemikleri, topuk kemiği ve uyluk kemiği boynudur. Klinik açıdan en kritik nokta, düz grafinin erken dönemde normal olmasıdır; değişiklikler haftalar sonra belirir. Bu nedenle grafinin normal bulunması tanıyı dışlamaz ve kuşku sürüyorsa manyetik rezonans istenmelidir.<br />
<br />
Belirli bölgeler yüksek risklidir ve gecikme ciddi sonuç doğurur. Uyluk kemiği boynunun üst bölümünde gelişen kırık, tam kırığa ilerleyerek yer değiştirebilir ve kemik başının kanlanmasını bozarak kalıcı hasara yol açar; bu nedenle kasık ağrısı olan koşucuda bu tanı akla getirilmelidir. Kaval kemiğinin ön yüzü, kayık kemiği ve beşinci tarak kemiğinin taban bölümü de kaynama güçlüğü gösteren bölgelerdir ve daha girişken tedavi gerektirir.<br />
<br />
Altta yatan nedenlerin araştırılması, yinelemenin önlenmesi için zorunludur. Kadın sporcularda düşük enerji alımı, adet düzensizliği ve düşük kemik yoğunluğunun birlikteliği tanımlanmıştır; bu tablo göz ardı edildiğinde kırıklar yineler. D vitamini eksikliği, yeme bozuklukları, uygunsuz ayakkabı ve zemin değişikliği diğer etkenlerdir. Tedavide yüklenmenin azaltılması ve kademeli olarak yeniden artırılması temeldir; ağrı geçtiğinde etkinliğe hızla dönülmesi en sık yineleme nedenidir. Yüksek riskli bölgelerde cerrahi tespit gündeme gelir.<br />
<br />
== Eş anlamlılar ==<br />
<br />
* Yorgunluk kırığı<br />
<br />
== İlgili terimler ==<br />
<br />
* [[Kırık]]<br />
* [[Kemik]]<br />
* [[Osteoporoz]]<br />
* [[Topuk ağrısı]]<br />
* [[D vitamini]]<br />
<br />
== Kaynaklar ==<br />
<references /><br />
<br />
{{Terim|alan=Genel Tıp}}</div>Serkan