https://drsozluk.com/index.php?action=history&feed=atom&title=T%C3%BCt%C3%BCn 2026-09-12T04:39:26Z Viki üzerindeki bu sayfanın değişiklik geçmişi. MediaWiki 1.46.0 https://drsozluk.com/index.php?title=T%C3%BCt%C3%BCn&diff=2777&oldid=prev 2026-08-29T17:21:56Z

<p>Bot: yeni madde</p> <p><b>Yeni sayfa</b></p><div>&#039;&#039;&#039;Tütün&#039;&#039;&#039; (İng. &#039;&#039;tobacco&#039;&#039;), &#039;&#039;Nicotiana&#039;&#039; bitkisinden elde edilen, nikotin içeren ve önlenebilir ölümlerin başlıca nedeni olan üründür.<br /> <br /> == Etimoloji ==<br /> İspanyolca &#039;&#039;tabaco&#039;&#039; sözcüğünden Türkçeye geçmiştir.<br /> <br /> == Klinik bağlam ==<br /> Bağımlılığı sürdüren madde nikotindir; buna karşın hastalığa yol açan asıl etkenler yanma sırasında oluşan katran, karbonmonoksit ve binlerce kimyasaldır.&lt;ref&gt;Loscalzo J ve ark. (ed.), &#039;&#039;Harrison&#039;s Principles of Internal Medicine&#039;&#039;, 21. baskı, 2022.&lt;/ref&gt; Bu ayrım, nikotin yerine koyma tedavisinin niçin güvenli ve etkili olduğunu açıklar; nikotin bağımlılığı sürdürür ancak kanser ve akciğer hastalığının başlıca nedeni değildir. Bu bilgi, hastaların tedaviye ilişkin çekincelerinin giderilmesinde belirleyicidir.<br /> <br /> Sağlık etkileri neredeyse tüm sistemleri kapsar. Akciğer kanseri, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, koroner arter hastalığı, inme, periferik arter hastalığı ile ağız, gırtlak, yemek borusu, mesane, böbrek, pankreas ve mide kanserleri başlıcalarıdır. Ayrıca yara iyileşmesini bozar, kırık kaynamasını geciktirir, osteoporoz ve maküla dejenerasyonu riskini artırır, kısırlığa ve erken menopoza yol açar. Gebelikte düşük doğum ağırlığı, erken doğum ve ani bebek ölümü riskini yükseltir.<br /> <br /> Bırakmanın yararı hızlı ve yaşam boyu sürer; kalp damar riski aylar içinde belirgin biçimde azalır, akciğer işlevindeki hızlı düşüş yavaşlar. Bu yarar her yaşta geçerlidir ve ileri yaşta bırakmanın yararsız olduğu inancı yanlıştır. Ameliyat öncesi bırakma, cerrahi alan enfeksiyonu ve akciğer komplikasyonlarını belirgin biçimde azaltır. Bu bilgilerin hastayla paylaşılması, kısa danışmanlığın etkinliğini artırır.<br /> <br /> Bırakma tedavisi, davranışsal destek ve ilaç tedavisinin birleşimine dayanır; ikisi birlikte kullanıldığında başarı oranı en yüksektir. Nikotin yerine koyma ürünleri, bupropion ve vareniklin etkinliği gösterilmiş seçeneklerdir. Hekimin kısa süreli bir görüşmeyle bile bırakma oranını artırdığı gösterilmiştir; bu nedenle her karşılaşmada kullanım sorgulanmalı ve bırakma önerilmelidir. Pasif içicilik, çocuklarda astım, orta kulak iltihabı ve solunum yolu enfeksiyonlarını artırır. Dumansız tütün ürünleri ve betel cevizi ile birlikte kullanım, ağız kanseri riskini belirgin biçimde yükseltir.<br /> <br /> == Eş anlamlılar ==<br /> <br /> * Sigara<br /> * Tütün ürünleri<br /> <br /> == İlgili terimler ==<br /> <br /> * [[Sigara]]<br /> * [[Akciğer kanseri]]<br /> * [[Kronik obstrüktif akciğer hastalığı]]<br /> * [[Bupropion]]<br /> * [[Ağız kanseri]]<br /> <br /> == Kaynaklar ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> {{Terim|alan=Genel Tıp}}</div>

Serkan