https://drsozluk.com/index.php?action=history&feed=atom&title=Ultrasonografi 2026-09-12T06:24:48Z Viki üzerindeki bu sayfanın değişiklik geçmişi. MediaWiki 1.46.0 https://drsozluk.com/index.php?title=Ultrasonografi&diff=549&oldid=prev 2026-08-25T12:15:57Z

<p>Bot: yeni madde</p> <p><b>Yeni sayfa</b></p><div>&#039;&#039;&#039;Ultrasonografi&#039;&#039;&#039; (İng. &#039;&#039;ultrasonography&#039;&#039;; Lat. &#039;&#039;ultra&#039;&#039; &quot;ötesinde&quot; + &#039;&#039;sonus&#039;&#039; &quot;ses&quot;), yüksek frekanslı ses dalgalarının dokulardan yansımasıyla görüntü oluşturan tıbbi görüntüleme yöntemidir. İyonlaştırıcı ışın içermez ve yatak başında uygulanabilir.<br /> <br /> == Etimoloji ==<br /> Latince &#039;&#039;ultra&#039;&#039; (ötesinde) ve &#039;&#039;sonus&#039;&#039; (ses) sözcüklerinden türetilmiştir; insan işitme sınırının üzerindeki ses dalgalarını belirtir.<br /> <br /> == Klinik bağlam ==<br /> Görüntü oluşumunun temeli, prob içindeki piezoelektrik kristallerin gönderdiği ses dalgalarının doku sınırlarından yansıyarak geri dönmesidir. Yansımanın gücü, komşu dokuların akustik empedans farkına bağlıdır; bu nedenle sıvı ile yumuşak doku arasındaki sınırlar iyi görüntülenirken, hava ve kemik ses dalgalarını neredeyse tümüyle engeller. Akciğer ve bağırsak gazı ile kemik yapıların ardındaki alanların değerlendirilememesi yöntemin temel sınırıdır. Yüksek frekanslı problar yüzeyel yapılarda ayrıntı sağlar ancak derine ulaşmaz; düşük frekanslı problar derin yapıları gösterir ancak çözünürlüğü düşüktür.&lt;ref&gt;Adam A ve ark. (ed.), &#039;&#039;Grainger &amp; Allison&#039;s Diagnostic Radiology&#039;&#039;, 7. baskı, 2020.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Kullanım kipleri işleve göre ayrılır. B-mod iki boyutlu gri skala görüntü verir; M-mod hareketin zaman içindeki değişimini gösterir ve kalp kapakları ile plevral hareketin değerlendirilmesinde kullanılır. Doppler yöntemleri akımın varlığını, yönünü ve hızını ortaya koyar; damar tıkanıklıklarının, kapak hastalıklarının ve organ kanlanmasının değerlendirilmesini sağlar. Kontrastlı ultrasonografi ve elastografi ise doku karakterizasyonunda ek bilgi verir.<br /> <br /> Tanısal kullanım alanları geniştir: karın organları, safra yolları, böbrek ve idrar yolları, tiroit, meme, yumuşak dokular, kas-iskelet sistemi, obstetrik ve jinekolojik değerlendirme, damar incelemeleri ve kalp görüntülemesi. Safra taşı, [[hidronefroz]], plevral ve perikardiyal sıvı, karın içi serbest sıvı, [[derin ven trombozu]] ve gebeliğin izlemi, yöntemin ilk seçenek olduğu başlıca durumlardır.<br /> <br /> Son yirmi yılda hasta başı ultrasonografi ayrı bir uygulama alanı olarak yerleşmiştir: klinisyenin belirli bir soruya yanıt aramak üzere kendi uyguladığı, kapsamlı radyolojik inceleme yerine geçmeyen odaklanmış değerlendirmedir. Acil ve yoğun bakımda travmada serbest sıvı taraması, [[şok (dolaşım)|şok]] nedeninin ayrımı, hacim durumunun değerlendirilmesi, akciğer ultrasonografisiyle pnömotoraks, plevral sıvı ve akciğer ödeminin gösterilmesi, kalp işlevinin hızlı değerlendirilmesi bu kapsamdadır. Akciğer ultrasonografisinin pnömotoraks ve alveolar-interstisyel sendrom tanısında akciğer grafisinden daha duyarlı olduğu gösterilmiştir.&lt;ref&gt;Volpicelli G ve ark., &#039;&#039;International Evidence-Based Recommendations for Point-of-Care Lung Ultrasound&#039;&#039;, 2012.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Girişimsel işlemlerde kılavuzluk, yöntemin en belirgin katkılarındandır. [[Santral venöz kateter]] yerleştirilmesinde ultrason kullanımı başarı oranını artırır, deneme sayısını, arter ponksiyonunu ve pnömotoraks riskini azaltır; günümüzde standart uygulama kabul edilir. Aynı ilke plevral ve asit sıvısının boşaltılmasında, apse drenajında, biyopsilerde, [[lomber ponksiyon]]da güçlük yaşanan hastalarda ve bölgesel sinir bloklarında geçerlidir.<br /> <br /> Yöntemin en önemli özelliği ve sınırı, uygulayıcıya bağımlı olmasıdır. Görüntü elde etme ve yorumlama becerisi eğitimle kazanılır; yetersiz eğitimle yapılan incelemeler yanlış güven duygusu yaratabilir. Bu nedenle hasta başı ultrasonografide sorunun dar ve yanıtlanabilir biçimde tanımlanması, negatif bulgunun tanıyı dışlamadığının bilinmesi ve kuşku sürerse ileri görüntülemeye geçilmesi gerekir. Obezite, cilt altı amfizemi, sargı ve alçı, açık yaralar ve barsak gazı görüntü kalitesini belirgin biçimde düşürür.<br /> <br /> Güvenlik açısından tanısal ultrasonografi iyonlaştırıcı ışın içermediğinden gebelikte ve çocukta yeğlenir; ancak ısı ve mekanik etkiler nedeniyle gereksiz uzun sürelerden ve yüksek çıkış gücünden kaçınılması, tıbbi endikasyon dışında kullanılmaması önerilir. Probların ve jelin enfeksiyon bulaşına aracı olabileceği, girişimsel kullanımda steril kılıf ve uygun dezenfeksiyonun zorunlu olduğu unutulmamalıdır.<br /> <br /> == Eş anlamlılar ==<br /> * Ultrason<br /> * Sonografi<br /> <br /> == İlgili terimler ==<br /> * [[Ekokardiyografi]]<br /> * [[Doppler ultrasonografi]]<br /> * [[Akciğer ultrasonografisi]]<br /> * [[Santral venöz kateter]]<br /> * [[Bilgisayarlı tomografi]]<br /> <br /> == Kaynaklar ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Terim|alan=Radyoloji}}</div>

Serkan