Ambulans

Ambulans (İng. ambulance; Lat. ambulare yürümek), hastaların tıbbi bakım verilerek taşınmasını sağlayan donanımlı araçtır.

Etimoloji

Latince ambulare (yürümek) fiilinden gelen ve gezici sahra hastanelerini anlatan Fransızca hôpital ambulant teriminden türetilmiştir.

Klinik bağlam

Modern anlayışta araç, yalnızca bir taşıma aracı değil, bakımın hastanın yanında başladığı bir tedavi ortamıdır. Bu değişim, hastanın olabildiğince hızlı taşınmasını öngören eski yaklaşımın yerini, olay yerinde stabilize edilerek uygun merkeze götürülmesi ilkesine bırakmasıyla gerçekleşmiştir. Buna karşın bazı durumlarda gecikme doğrudan zarar verir; nüfuz eden travma ve denetlenemeyen iç kanamada olay yerinde geçirilen sürenin kısaltılması yaşam kurtarıcıdır. Bu nedenle karar, hastanın sorununun yerinde çözülebilir olup olmamasına göre verilir.

Hasta taşımanın yönü de sonucu belirler. Doğru hastanın doğru merkeze götürülmesi, en yakın merkeze götürülmesinden çoğu kez daha önemlidir; travma merkezi, inme merkezi, girişimsel kardiyoloji olanağı bulunan hastane ve yanık merkezi ayrımı bu nedenle önemlidir. İnme ve kalp krizinde uygulanan tedavilerin zamana bağımlı olması, önceden haber verilmesini ve doğrudan ilgili birime yönlendirmeyi gerektirir; bu bildirim, hastane içindeki hazırlığı başlatarak tedaviye başlama süresini kısaltır.

Araç içinde bakımın kendine özgü güçlükleri vardır. Hareket halinde muayene, damar yolu açılması ve girişimler zorlaşır; gürültü nedeniyle oskültasyon güvenilir değildir. Bu nedenle kritik girişimler, mümkünse araç durdurularak yapılır. Havayolu güvenliğinin sağlanması, omurga stabilizasyonu, kanama denetimi ve monitörizasyon temel bileşenlerdir. Hasta ve ekibin emniyet kemeriyle sabitlenmesi ihmal edilmemelidir; ambulans kazaları, ekip için önemli bir mesleki risktir ve sirenle yüksek hızda gidişin sağladığı zaman kazancı çoğu kez birkaç dakikayı geçmez.

Sistemin etkinliği, hastane öncesi zincirin bütünlüğüne bağlıdır. Çağrının doğru değerlendirilmesi, telefonla verilen canlandırma talimatları, olay yerindeki tanıkların ilk yardımı ve otomatik defibrilatörlerin yaygınlığı, ekip ulaşmadan önceki dönemi belirler; hastane dışı kalp durmasında sağkalımı en çok etkileyen etken bu erken dönemdir. Ekiplerin yetkinlik düzeyleri ülkeden ülkeye değişir; ileri yaşam desteği verebilen ekipler ile temel düzeyde bakım sağlayan ekipler arasındaki ayrım, hangi çağrıya hangi ekibin gönderileceğinin belirlenmesinde kullanılır.

Eş anlamlılar

• Cankurtaran

İlgili terimler

• Acil servis
• İlk yardım
• Kardiyopulmoner resüsitasyon
• Triyaj
• Defibrilasyon