Odyometri

Odyometri (İng. audiometry; Lat. audire işitmek), işitme eşiklerinin ölçülerek işitme düzeyinin değerlendirilmesidir.

Etimoloji

Latince audire (işitmek) ve Yunanca metron (ölçü) sözcüklerinden türetilmiştir.

Temel yöntemde, farklı frekanslarda saf ses uyaranları verilerek kişinin duyabildiği en düşük şiddet belirlenir.^[1]

Ölçüm iki yolla yapılır. Hava yolu ölçümünde ses, kulaklıkla dış kulaktan verilir ve tüm işitme sistemini sınar.

Kemik yolu ölçümünde ise titreşim, kafatası kemiğinden doğrudan iç kulağa iletilir; dış ve orta kulak devre dışı kalır.

Bu iki ölçüm arasındaki ilişki, işitme kaybının türünü belirler; yöntemin en değerli bilgisi budur.

İletim tipi kayıpta kemik yolu normaldir, hava yolu bozulmuştur; aradaki fark hava-kemik aralığı olarak adlandırılır.

Bu aralığın varlığı, sorunun dış ya da orta kulakta olduğunu gösterir; bu tür kayıpların çoğu tedavi edilebilir.

Sensörinöral kayıpta ise her iki yol birlikte bozulmuştur ve aralık yoktur; sorun iç kulakta ya da işitme sinirindedir.

Karma tipte her iki durum bir aradadır.

Bu ayrım, tedavi kararının temelidir; iletim tipi kayıpta cerrahi seçenek varken, sensörinöral kayıpta işitme cihazı öne çıkar.

Sonuçlar odyogram adı verilen grafikte gösterilir; eğrinin biçimi tanıya yön verir.

Yüksek frekanslarda başlayan kayıp, yaşa bağlı işitme kaybını ve gürültü hasarını düşündürür.

Belirli bir yüksek frekansta çentik biçiminde düşüş, gürültüye bağlı hasarın tipik bulgusudur ve mesleki maruziyeti gösterir.

Düşük frekansları etkileyen ve dalgalanan kayıp, Menière hastalığını akla getirir.

Konuşma odyometrisi, saf ses ölçümünü tamamlar; kişinin sözcükleri ayırt etme başarısı ölçülür.

Bu ölçüm önemlidir: eşikler ile ayırt etme başarısı arasındaki uyumsuzluk, işitme siniri kaynaklı bir sorunu düşündürür.

Bu bulgu, akustik nörinom açısından uyarıcıdır ve görüntüleme gerektirir.

Timpanometri, orta kulak basıncını ve kulak zarının hareketliliğini değerlendirir; efüzyonlu otit tanısında değerlidir.

Bebeklerde ve iş birliği kurulamayan hastalarda nesnel yöntemler kullanılır.

Otoakustik emisyon ve işitsel beyin sapı yanıtı, yanıt gerektirmeyen ölçümlerdir.

Yenidoğan işitme taraması bu yöntemlere dayanır; erken tanı, dil gelişimi açısından belirleyicidir.

Bu taramanın atlanması, kalıcı dil ve öğrenme sorunlarına yol açar.

Tek taraflı ve açıklanamayan sensörinöral kayıp, her zaman ileri incelemeyi gerektirir.

↑ Flint PW ve ark. (ed.), Cummings Otolaryngology: Head and Neck Surgery, 7. baskı, 2020.