Rinit

Rinit (İng. rhinitis; Yun. rhis burun), burun mukozasının iltihabıdır.

Etimoloji

Yunanca rhis, rhinos (burun) ve -itis (iltihap) sözcüklerinden türetilmiştir.

Klinik bağlam

Tablolar alerjik ve alerjik olmayan biçimler olarak ayrılır; bu ayrım tedaviyi belirler. Alerjik biçimde IgE aracılı yanıt söz konusudur; burun, damak ve göz kaşıntısı ile yineleyen hapşırık nöbetleri tipiktir ve belirtiler mevsimsel ya da belirli ortamlarda ortaya çıkar. Alerjik olmayan biçimlerde kaşıntı ve göz bulgusu belirgin değildir; tetikleyiciler koku, sıcaklık değişimi, baharatlı yiyecek ve sigara dumanıdır.

Ayırıcı tanıda gözden kaçan nedenler vardır. İlaç kaynaklı biçimde burun açıcı damlaların birkaç günden uzun kullanılması geri tepme tıkanıklığına yol açar ve kısır döngü oluşturur; hasta ilacı daha sık kullanır ve tıkanıklık ağırlaşır. Bu tablo, damlanın kesilmesiyle çözülür ve öyküde mutlaka sorgulanmalıdır. Gebelikte hormonal değişikliklere bağlı tıkanıklık görülür; belirli antihipertansifler ve hormonal ilaçlar da neden olabilir.

Uyarıcı bulguların tanınması klinik açıdan önemlidir. Tek taraflı, kanlı ya da kötü kokulu akıntı alerjik değildir; çocuklarda yabancı cisim, erişkinde yapısal bozukluk, polip ve tümör araştırılmalıdır. Kafa travması sonrası tek taraflı berrak akıntı, beyin omurilik sıvısı kaçağı olabileceğinden acil değerlendirme gerektirir; bu tabloda menenjit riski nedeniyle burun temizleme ve tampondan kaçınılır. Yüz ağrısı, koku kaybı ve görme değişikliğinin eşlik etmesi ileri inceleme gerektirir.

Klinik önem, yaşam kalitesinin ötesindedir. Burun tıkanıklığı uykuyu bozar, gündüz yorgunluğu ve çocuklarda dikkat sorunları ile okul başarısında düşmeye yol açar. Ağızdan solunum, çocuklarda yüz ve çene gelişimini etkiler. Üst ve alt solunum yolları arasındaki ilişki nedeniyle astım sıklığı artmıştır; burun tedavisinin yapılması astım denetimini de iyileştirir. Tedavide burun içi kortikosteroidler en etkili gruptur ve düzenli kullanılmalıdır; antihistaminikler kaşıntı ve hapşırıkta etkilidir. Seçilmiş hastalarda alerjen bağışıklama tedavisi kalıcı yarar sağlar.

Eş anlamlılar

• Nezle

İlgili terimler

• Alerjik rinit
• Sinüzit
• Ağız solunumu
• Antihistaminik
• Anosmi