İdrar çıkışı

İdrar çıkışı (İng. urine output), belirli bir sürede üretilen idrar miktarıdır.

Etimoloji

Türkçe tanımlayıcı bir terimdir.

Ölçüm, böbrek kanlanmasının ve genel doku perfüzyonunun en pratik göstergelerinden biridir.^[1]

Bu nedenle ağır hastada saatlik izlemi standarttır; değişimi erken uyarı sağlar.

Değerlendirme vücut ağırlığına göre yapılır; sabit bir mutlak değer yerine kilogram başına hesaplama kullanılır.

Bu yaklaşım, çocuklarda ve zayıf hastalarda yanlış yorumu önler.

Azalması oligüri, hiç idrar çıkmaması ise anüri olarak adlandırılır.

Bu bulgular, akut böbrek hasarı tanı ölçütlerinin bir bileşenidir; kreatinin yükselmesinden önce ortaya çıkar.

Bu erkenlik, izlemin değerini açıklar.

Ancak azalmış idrar çıkışı, her zaman böbrek hasarı anlamına gelmez.

Sıvı açığı, kanama ve düşük kalp debisi de idrar çıkışını azaltır; bu durumlarda böbrek doğru davranmaktadır.

Bu ayrım, körlemesine idrar söktürücü verilmesinin neden yanlış olduğunu açıklar.

İdrar söktürücüler idrar çıkışını artırır; ancak böbrek işlevini düzeltmez ve sonucu iyileştirmez.

Yalnızca idrar görmek amacıyla kullanılması, altta yatan sorunu gizler ve tanıyı geciktirir.

Bu, yoğun bakım uygulamasında sık yapılan bir hatadır.

Normal idrar çıkışı da böbrek hasarını dışlamaz; hasarın önemli bir bölümü idrar çıkışı korunarak seyreder.

Bu biçime nonoligürik hasar denir ve seyri daha iyidir.

Ani ve tam idrar kesilmesi, tıkanıklığı ya da damar tıkanmasını düşündürür; bu tablo acildir.

Takılı sondası olan hastada, ilk düşünülmesi gereken sondanın tıkanmasıdır; bu basit olasılık sıklıkla atlanır.

Aşırı idrar çıkışı da anlamlıdır; diyabetes insipidus, denetimsiz diyabet ve tıkanıklık sonrası dönem başlıca nedenlerdir.

Tıkanıklık giderildikten sonraki çoğul idrar dönemi, ağır sıvı ve elektrolit kaybına yol açabilir; yakın izlem gerekir.

İdrarın niteliği de değerlendirilmelidir; koyu renk sıvı açığını, çay rengi ise miyoglobin ya da hemoglobin varlığını düşündürür.

Ödemli hastada idrar çıkışının düşük olması, damar içi hacmin de düşük olabileceğini gösterir; ödem her zaman fazlalık anlamına gelmez.

Bu ayrımın yapılmaması, hatalı sıvı kararlarına yol açar.

Ölçümün güvenilirliği, doğru kayıt tutulmasına bağlıdır.