Grip

Grip (İng. influenza), influenza virüslerinin neden olduğu bulaşıcı solunum yolu hastalığıdır.

Etimoloji

Fransızca grippe sözcüğünden gelir; İtalyanca influenza ise etkilenme anlamını taşır.

Etkenler A, B ve C tipleridir; salgınlardan büyük ölçüde A ve B tipleri sorumludur.^[1]

A tipi, yüzey proteinlerine göre alt tiplere ayrılır; bu proteinler bağışıklık yanıtının hedefidir.

Virüs iki biçimde değişir; küçük değişimler mevsimsel salgınlara, büyük değişimler pandemilere yol açar.

Küçük değişimler nokta değişiklikleriyle oluşur ve her yıl aşının yenilenmesini gerektirir.

Büyük değişimler ise farklı türlerden gelen genetik parçaların yer değiştirmesiyle olur; toplumda bağışıklık bulunmadığından yayılım hızlıdır.

Bu ayrım, aşı stratejisinin ve pandemi hazırlığının temelini oluşturur.

Klinik tablo ani başlar; yüksek ateş, yaygın kas ağrısı, baş ağrısı ve belirgin halsizlik görülür.

Bu ani başlangıç ve sistemik ağırlık, soğuk algınlığından ayıran en değerli özelliktir.

Soğuk algınlığında belirtiler yavaş gelişir ve burun yakınmaları öndedir.

Bu ayrım, antiviral tedavi kararını etkilediği için pratik değer taşır.

Komplikasyonlar arasında en önemlisi zatürredir.

Bu tablo iki biçimde gelişir; birincil viral pnömoni ağır ve hızlı seyreder.

İkincil bakteriyel pnömoni ise düzelme döneminden sonra yeniden kötüleşmeyle ortaya çıkar.

Bu çift evreli seyir, tanısal açıdan son derece değerlidir ve gözden kaçırılmamalıdır.

En sık sorumlu bakteriler pnömokok ve Staphylococcus aureustur.

Diğer komplikasyonlar miyokardit, miyozit, ensefalit ve kronik hastalıkların alevlenmesidir.

Grip, miyokard enfarktüsü riskini geçici olarak artırır; bu ilişki aşılamanın kalp koruyucu etkisini açıklar.

Antiviral tedavi, belirtilerin başlangıcından sonraki ilk günlerde başlandığında etkilidir.

Bu zaman penceresi dardır; gecikmiş tedavinin yararı sınırlıdır.

Ancak ağır seyreden ve hastaneye yatan hastada, süre geçmiş olsa da tedavi başlanır.

Aşılama, en etkili korunma yöntemidir ve her yıl yinelenmelidir.

Aşı, hastalığı tümüyle önlemese bile ağır seyri ve ölümü azaltır; bu ayrım hastaya anlatılmalıdır.

Aşının gribe neden olduğu inanışı yanlıştır; kullanılan aşılar canlı virüs içermez.

Risk grupları arasında yaşlılar, gebeler, kronik hastalığı olanlar ve sağlık çalışanları bulunur.

↑ Bennett JE ve ark. (ed.), Mandell, Douglas, and Bennett's Principles and Practice of Infectious Diseases, 9. baskı, 2020.