Miyokard enfarktüsü
Miyokard enfarktüsü (İng. myocardial infarction; Yun. mys kas, kardia kalp), kalp kasının bir bölümünün kanlanmasının kesilmesiyle ölmesidir.
Etimoloji
Yunanca mys (kas) ve kardia (kalp) sözcükleri ile Latince infarcire (tıkamak) kökünden gelen enfarktüs teriminin birleşimidir.
Klinik bağlam
Olayların büyük bölümü, ateroskleroz plağının yırtılması ve üzerinde pıhtı oluşmasıyla başlar.[1]
Belirleyici olan, plağın büyüklüğü değil kararsızlığıdır; ince kapaklı küçük plaklar daha risklidir.
Bu nedenle darlığın derecesi, olayın olacağını öngörmede sınırlı değer taşır.
Bu kavrayış, önleyici tedavinin neden darlık derecesine değil, plak stabilizasyonuna odaklandığını açıklar.
Tanı, kalp kası hasar belirteçlerinin yükselmesiyle birlikte iskemi bulgusunun bulunmasına dayanır.
Elektrokardiyografiye göre iki ana gruba ayrılır; bu ayrım tedavi kararını doğrudan belirler.
ST yükselmesi bulunan biçimde damar tam tıkalıdır; acil olarak açılması gerekir.
Bu grupta zaman doğrudan kas kaybına eşittir; girişim ne kadar erken yapılırsa hasar o kadar sınırlı kalır.
Birincil anjiyoplasti tercih edilen yöntemdir; ulaşılamadığında pıhtı eritici tedavi uygulanır.
ST yükselmesi bulunmayan biçimde ise damar kısmen tıkalıdır; risk değerlendirmesine göre girişim zamanlanır.
Bu ayrımın yapılamaması, ya gereksiz aciliyet ya da ölümcül gecikme doğurur.
Klasik belirti, göğüs ortasında baskı tarzında ağrı ve kola, çeneye ya da sırta yayılımdır.
Ancak bu klasik tablo evrensel değildir; bu, alanın en önemli tuzağıdır.
Kadınlarda, yaşlılarda ve diyabet hastalarında nefes darlığı, bulantı, terleme ya da yalnızca halsizlik görülebilir.
Diyabette sinir hasarı nedeniyle sessiz enfarktüs sıktır; bu nedenle kuşku eşiği düşük tutulmalıdır.
Troponin ölçümü tanının temelidir; yüksek duyarlıklı testlerle erken saatlerde bile saptama yapılabilir.
Ancak troponin yüksekliği tek başına enfarktüs anlamına gelmez.
Sepsis, pulmoner emboli, böbrek yetmezliği, kalp yetmezliği ve miyokardit de yükselmeye yol açar.
Bu ayrım, birincil ve ikincil tipler olarak tanımlanmıştır; tedavileri tümüyle farklıdır.
İkincil tipte damar tıkanıklığı yoktur; sorun oksijen arz-talep dengesizliğidir ve altta yatan neden tedavi edilir.
Bu tabloda antikoagülan tedavi ve girişim yarar sağlamaz, zarar verebilir.
İkincil korunma yaşam boyu sürdürülmelidir; statin, antiagregan tedavi, beta bloker ve sigaranın bırakılması temeldir.
Kalp rehabilitasyonu, yineleme ve ölüm oranını azaltır.
Eş anlamlılar
- Kalp krizi
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Libby P ve ark. (ed.), Braunwald's Heart Disease, 12. baskı, 2022.