Pulmoner emboli
Pulmoner emboli (İng. pulmonary embolism, PE; Lat. pulmo "akciğer" + Yun. embolos "tıkaç"), çoğunlukla alt ekstremite derin venlerinden kopan bir trombüsün pulmoner arter dallarını tıkamasıyla gelişen, akciğer perfüzyonunu ve sağ ventrikül işlevini bozan akut kardiyopulmoner durumdur.
Etimoloji
Latince pulmo (akciğer) ile Yunanca emballein "içeri atmak" fiilinden türeyen embolos (tıkaç) sözcüklerinden türetilmiştir.
Klinik bağlam
Pulmoner emboli, derin ven trombozu ile birlikte venöz tromboembolizm spektrumunu oluşturur ve kardiyovasküler ölüm nedenleri arasında miyokard enfarktüsü ve inmeden sonra üçüncü sırada yer alır. Trombüs dışında hava, yağ, amniyon sıvısı, tümör ve septik materyal de emboli kaynağı olabilir. Klinik tablo belirtisiz küçük embolilerden ani dispne, plöretik göğüs ağrısı, senkop ve obstrüktif şoka kadar değişir; tanı klinik olasılık değerlendirmesi (Wells, Geneva skorları), D-dimer ve BT pulmoner anjiyografi ile konur.[1] Risk sınıflandırması hemodinamik durum, sağ ventrikül disfonksiyonu bulguları (ekokardiyografi veya BT) ve troponin düzeyine göre yüksek, orta-yüksek, orta-düşük ve düşük risk olarak yapılır; yüksek riskli (masif) emboli şok veya kalıcı hipotansiyonla tanımlanır ve reperfüzyon gerektirir. Kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyon uzun dönemde gelişebilen önemli bir komplikasyondur.[2]
Eş anlamlılar
- Pulmoner tromboemboli (PTE)
- Akciğer embolisi
İlgili terimler
- Derin ven trombozu
- Venöz tromboembolizm
- Obstrüktif şok
- Hava embolisi
- D-dimer
- Kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyon
Kaynaklar
- ↑ Konstantinides SV, Meyer G, Becattini C ve ark., 2019 ESC Guidelines for the diagnosis and management of acute pulmonary embolism developed in collaboration with the European Respiratory Society (ERS), European Heart Journal, 2020.
- ↑ Loscalzo J, Fauci AS, Kasper DL ve ark. (ed.), Harrison's Principles of Internal Medicine, 21. baskı, McGraw Hill, 2022.