D-dimer
D-dimer (İng. D-dimer), çapraz bağlı fibrinin plazmin tarafından yıkılması sonucu açığa çıkan ve iki D bölgesinin kovalent bağla birleşmesinden oluşan fibrin yıkım ürünüdür; plazmada ölçümü vücutta aktif pıhtı oluşumu ve fibrinolizin dolaylı göstergesidir.
Etimoloji
Fibrinojen molekülünün uç "D" bölgeleri (domain D) ile Yunanca di "iki" ve meros "parça" sözcüklerinden türeyen dimer (iki alt birimden oluşan yapı) terimlerinden oluşur.
Klinik bağlam
D-dimer, fibrinojen yıkım ürünlerinden farklı olarak yalnızca faktör XIIIa ile çapraz bağlanmış fibrinin parçalanmasından oluştuğundan gerçek trombüs varlığını yansıtır. Duyarlılığı yüksek ancak özgüllüğü düşüktür; enfeksiyon, malignite, gebelik, cerrahi, travma, ileri yaş ve yoğun bakım yatışı gibi pek çok durumda yükselir. Bu nedenle klinik değeri, düşük veya orta klinik olasılık taşıyan hastalarda normal değerin derin ven trombozu ve pulmoner emboliyi güvenle dışlamasından kaynaklanır; yüksek değer tek başına tanı koydurmaz.[1] 50 yaş üstünde yaşa göre düzeltilmiş eşik değer (yaş × 10 µg/L) özgüllüğü artırmak için önerilir. Dissemine intravasküler koagülasyon tanı skorlamasında temel bileşenlerden biridir; aort diseksiyonu dışlamasında da yardımcı olarak kullanılır.[2] Ölçüm yöntemleri (ELISA, lateks aglütinasyon, immünotürbidimetri) ve birimler (FEU ile DDU) laboratuvarlar arasında farklılık gösterdiğinden değerlerin yerel referans aralığına göre yorumlanması gerekir.
Eş anlamlılar
- Fibrin D-dimer
- Çapraz bağlı fibrin yıkım ürünü
İlgili terimler
- Derin ven trombozu
- Pulmoner emboli
- Fibrinoliz
- Dissemine intravasküler koagülasyon
- Wells skoru
- Fibrinojen
Kaynaklar
- ↑ Konstantinides SV, Meyer G, Becattini C ve ark., 2019 ESC Guidelines for the diagnosis and management of acute pulmonary embolism developed in collaboration with the European Respiratory Society (ERS), European Heart Journal, 2020.
- ↑ Loscalzo J, Fauci AS, Kasper DL ve ark. (ed.), Harrison's Principles of Internal Medicine, 21. baskı, McGraw Hill, 2022.