Aerofaji
Aerofaji (İng. aerophagia; Yun. aer hava, phagein yutmak), aşırı hava yutulmasıdır.
Etimoloji
Yunanca aer (hava) ve phagein (yutmak) sözcüklerinden türetilmiştir.
Klinik bağlam
Yutkunma sırasında az miktarda hava yutulması olağandır; sorun, bu miktarın belirgin biçimde artması ve yakınma yaratmasıdır.[1] Klinik tabloda geğirme, karın şişkinliği, gerginlik hissi ve gaz çıkarma bulunur. Yakınmaların gün içinde artıp gece uykuda kaybolması tipiktir; bu örüntü, tabloyu organik nedenlerden ayıran en değerli bulgudur. Karın çevresinin gün boyunca artması ve sabah normale dönmesi de aynı ayrımı destekler.
Nedenler arasında hızlı yeme ve içme, sakız çiğneme, sigara, gazlı içecekler, uygun oturmayan protezler ve burun tıkanıklığına bağlı ağız solunumu bulunur. Kaygı bozukluğu sık eşlik eder ve yutkunma sıklığını artırır. Basınçlı hava tedavisi uygulanan hastalarda maske kaçağı ve yüksek basınç ayarı önemli bir nedendir; bu hastalarda karın şişkinliği yakınması cihaz uyumunu bozar ve ayarların gözden geçirilmesini gerektirir. Aynı biçimde noninvaziv ventilasyon uygulanan hastada mide gerginliği, aspirasyon riskini artırır ve mide sondası takılmasını gerektirebilir.
Ayırıcı tanıda önce organik nedenler dışlanmalıdır; bu adım atlandığında ciddi hastalıklar gözden kaçabilir. Bağırsak tıkanıklığı, gastroparezi, bakteriyel aşırı çoğalma ve malabsorbsiyon benzer yakınmalar yapar. Buna karşın bu tablolarda yakınmalar gece de sürer, kilo kaybı ve kusma eşlik edebilir. Karın filminde midede ve bağırsaklarda belirgin gaz görülmesi tanıyı destekler; ancak bulgu özgül değildir.
Ayrı bir tablo olan supragastrik geğirmede, hava mideye ulaşmadan yemek borusuna çekilir ve hemen geri çıkarılır. Bu davranışsal bozukluk, sık ve gürültülü geğirmeyle seyreder ve pH-impedans testi ile gösterilebilir; bu incelemede akımın yönü ayırt edilir. Bu ayrım klinik açıdan önemlidir, çünkü tedavi ilaç değil davranış terapisi ve konuşma terapistinin yönlendirdiği nefes çalışmalarıdır. Genel yönetimde yavaş yeme, sakız ve gazlı içeceklerden kaçınma, sigaranın bırakılması ve kaygının ele alınması etkilidir; asit baskılayıcı ilaçların bu tabloda yararı yoktur ve gereksiz kullanılır.
Eş anlamlılar
- Hava yutma
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Feldman M ve ark. (ed.), Sleisenger and Fordtran's Gastrointestinal and Liver Disease, 11. baskı, 2021.