Akromiyon
Akromiyon (İng. acromion; Yun. akron uç, omos omuz), kürek kemiğinin dışa doğru uzanan ve omuz ekleminin üst çatısını oluşturan kemik çıkıntısıdır.
Etimoloji
Yunanca akron (uç) ve omos (omuz) sözcüklerinden türetilmiştir.
Klinik bağlam
Yapı, kürek kemiği çıkıntısının devamı olarak öne ve dışa uzanır; köprücük kemiğinin dış ucuyla eklemleşerek akromiyoklaviküler eklemi oluşturur.[1] Deltoid kasının bir bölümü buradan başlar. Klinik önemi, altında kalan dar aralıktan kaynaklanır: bu boşlukta rotator manşet tendonları ve subakromiyal bursa yer alır. Kolun yana kaldırılması sırasında aralık daralır ve bu yapılar sıkışabilir; ağrılı yay sendromunun anatomik temeli budur.
Yapının biçimi kişiden kişiye değişir ve bu farklılık klinik sonuç doğurur. Düz, eğri ve çengelsi olmak üzere üç tip tanımlanmıştır; çengelsi biçimde altındaki aralık daha dardır ve rotator manşet yırtığı sıklığı artmıştır. Yaşla birlikte ön alt kenarda gelişen kemik çıkıntılar aralığı daha da daraltır. Bu nedenle omuz ağrısının değerlendirilmesinde yalnızca yumuşak dokular değil kemik yapı da göz önüne alınır; cerrahide bu bölgenin tıraşlanması uygulanan yöntemlerden biridir.
Akromiyoklaviküler eklem, omuz yaralanmalarının sık etkilenen bölgesidir. Omuz üzerine düşme sonucu bağların zedelenmesiyle eklem ayrılması gelişir; derecesine göre konservatif ya da cerrahi tedavi uygulanır. Muayenede kolun karşı omza doğru çapraz getirilmesiyle ağrının artması bu eklemi işaret eder; ağrının kolun son otuz derecesinde, yani baş üzerine kaldırıldığında ortaya çıkması da aynı bölgeyi gösterir. Bu ayrım, subakromiyal sıkışmadan ayırt edilmesini sağlar ve enjeksiyon ya da cerrahi hedefini belirler.
Kemikleşme süreciyle ilgili bir varyasyon, radyolojik yorumda önem taşır. Yapının kemikleşme merkezleri genellikle yirmili yaşların başında birleşir; birleşmediğinde os acromiale adı verilen ayrı kemik parçası kalır. Bu durum toplumda azımsanmayacak sıklıkta görülür ve grafide kırık olarak yanlış yorumlanabilir; kenarlarının düzgün ve köşeli olması ile iki taraflı bulunabilmesi ayırt edicidir. Ayrıca hareketli olduğunda rotator manşet üzerine bası yaparak ağrıya neden olabilir. Akromiyon kırıkları enderdir ve genellikle yüksek enerjili travmalarda görülür; bu durumda eşlik eden kürek kemiği ve göğüs yaralanmaları araştırılmalıdır.
Eş anlamlılar
- Akromion
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Standring S (ed.), Gray's Anatomy, 42. baskı, 2021.