Bupropion

Bupropion (İng. bupropion), dopamin ve noradrenalin geri alımını engelleyen, hem depresyon hem sigara bırakma tedavisinde kullanılan ilaçtır.

Etimoloji

Uluslararası ortak addır; daha önce amfebutamon adıyla anılmıştır.

Klinik bağlam

İlaç, serotonin üzerinde belirgin etki göstermemesiyle diğer antidepresanlardan ayrılır; bu özellik hem üstünlüklerini hem sınırlılıklarını belirler. Cinsel işlev bozukluğu ve kilo artışı yapmaması, bu yan etkileri nedeniyle tedaviyi bırakan hastalarda seçilmesinin başlıca gerekçesidir. Buna karşın kaygı bozukluklarında ve obsesif kompulsif bozuklukta etkisizdir; hatta kaygıyı artırabilir. Yorgunluk ve isteksizliğin ön planda olduğu depresyonda ise uyarıcı etkisi yararlıdır.

Sigara bırakma tedavisindeki yeri, nikotin reseptörleri üzerindeki blokaj etkisine dayanır; hem içme isteğini hem yoksunluk belirtilerini azaltır. Bu endikasyonda tedavi, hasta sigarayı bırakmadan bir ile iki hafta önce başlatılır ve bırakma günü belirlenir. Nikotin yerine koyma tedavisiyle birlikte kullanılabilir. Etkinliği plasebodan üstündür; buna karşın davranışsal destek olmadan tek başına verildiğinde başarı oranı düşer.

En önemli güvenlik konusu nöbet riskidir. İlaç, doza bağımlı biçimde nöbet eşiğini düşürür; bu nedenle epilepsi öyküsü, kafa travması, beyin tümörü, yeme bozukluğu ve alkol ya da benzodiazepin yoksunluğu bulunan hastalarda kullanılmaz. Yeme bozukluğu ile ilişkisi özellikle vurgulanmalıdır; bu grupta elektrolit bozuklukları riski daha da artırır. Uzatılmış salımlı biçimlerin kullanılması ve önerilen günlük dozun aşılmaması, riski en aza indirir.

Diğer yan etkiler uykusuzluk, ağız kuruluğu, baş ağrısı, huzursuzluk ve kan basıncında yükselmedir; uykusuzluğu azaltmak için ikinci doz akşam geç saatlere bırakılmaz. Kan basıncı, özellikle nikotin bandıyla birlikte kullanıldığında izlenmelidir. İlaç, karaciğerde belirli bir sitokrom enzimini engeller; bu nedenle bazı antidepresanlar, antipsikotikler ve tamoksifen ile etkileşir. Tamoksifenin etkin biçime dönüşmesini azaltabileceğinden meme kanseri tedavisi alan hastalarda dikkatli olunmalıdır. Monoamin oksidaz engelleyicileriyle birlikte kullanımı sakıncalıdır.

Eş anlamlılar

• Amfebutamon

İlgili terimler

• Antidepresan
• Sigara
• Depresyon
• Nöbet
• Bağımlılık