Bursa
Bursa (İng. bursa; Lat. bursa kese), eklem çevresinde sürtünmeyi azaltan, içinde az miktarda kaygan sıvı bulunan yassı kesedir.
Etimoloji
Latince bursa (kese, torba) sözcüğünden gelir.
Klinik bağlam
Keseler, tendon ve kasların kemik çıkıntılar üzerinden sürtünmeden kaymasını sağlar; iç yüzeyleri eklem zarına benzer yapıdadır ve kayganlaştırıcı sıvı üretir.[1] Vücutta yüzden fazla kese bulunur; bir bölümü doğuştan vardır, bir bölümü ise yinelenen sürtünme sonucu sonradan gelişir. Bazıları eklem boşluğuyla bağlantılıdır ve bu ilişki, eklem içi sıvının kese içine geçmesine olanak verir; diz arkasında oluşan Baker kisti bu düzenekle açıklanır.
Klinik açıdan önemli yerleşim yerleri bellidir: omuzda akromiyon altındaki kese rotator manşet tendonlarını korur; dirsek ucundaki, diz ön yüzündeki ve kalça dış yüzündeki keseler yüzeyel yerleşimlidir. Yüzeyel olanların deriye yakınlığı, küçük sıyrıklar yoluyla bakteri girişini kolaylaştırır; bu nedenle enfeksiyöz iltihap en sık bu bölgelerde görülür. Kızarıklık, belirgin ısı artışı, ateş ve şiddetli ağrı enfeksiyonu düşündürür ve ponksiyonla sıvı incelemesi zorunludur.
Bu ayrım, tedavi kararını doğrudan belirler. Mekanik nedenlere bağlı iltihapta kortikosteroid enjeksiyonu uygulanabilirken, enfeksiyon varlığında bu girişim enfeksiyonun yayılmasına yol açar ve en tehlikeli hatadır. Ayrıca gut ve romatoid artrit de kese iltihabına neden olur; yineleyen ve tedaviye dirençli olgularda bu tanılar araştırılmalıdır. Diz ön yüzündeki kesenin iltihabı, diz üzerinde çalışan kişilerde; dirsek ucundakinin iltihabı ise dirseğini masaya dayayanlarda sıktır.
Ayırıcı tanıda eklem içi patolojiler yer alır ve muayeneyle ayrılabilir. Kese kaynaklı sorunlarda istemli hareket ağrılıdır ancak eklemin hekim tarafından hareket ettirilmesi görece rahattır; eklem içi iltihapta ise her yönde hareket ağrılı ve kısıtlıdır. Baker kistinin yırtılması, baldırda ani ağrı ve şişlikle ortaya çıkar ve derin ven trombozunu taklit eder; bu ayrım ultrasonografiyle yapılır ve gereksiz antikoagülan tedavinin önlenmesini sağlar. Tedavinin temeli, sürtünmeye yol açan etkinliğin düzenlenmesi ve koruyucu önlemlerdir.
Eş anlamlılar
- Sinoviyal kese
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Firestein GS ve ark. (ed.), Firestein and Kelley's Textbook of Rheumatology, 11. baskı, 2021.