Böbrek tümörü
Böbrek tümörü (İng. renal tumour), böbrek dokusundan kaynaklanan iyi ya da kötü huylu kitlesel oluşumlardır.
Etimoloji
Latince tumor (şişlik) sözcüğüyle oluşturulmuş tanımlayıcı bir terimdir.
Klinik bağlam
Erişkinde kötü huylu tümörlerin büyük çoğunluğu böbrek hücreli karsinomdur; berrak hücreli, papiller ve kromofob alt tipleri bulunur.[1] Sigara kullanımı, obezite, hipertansiyon ve uzun süreli diyaliz başlıca risk etkenleridir. Kalıtsal biçimler azınlıkta olmakla birlikte tanınmaları önemlidir; von Hippel-Lindau hastalığında çift taraflı ve çok odaklı tümörler görülür, bu grupta erken yaşta ortaya çıkma ve aile öyküsü uyarıcıdır ve genetik değerlendirme gerektirir. Çocukluk çağında ise Wilms tümörü öne çıkar.
Klasik olarak tanımlanan yan ağrısı, elle hissedilen kitle ve kanlı idrar üçlüsü, günümüzde hastaların çok küçük bir bölümünde görülür ve bulunduğunda ileri evre hastalığı gösterir. Bunun yerine tümörlerin büyük çoğunluğu, başka bir nedenle yapılan görüntülemede rastlantısal olarak saptanır; bu değişiklik, erken evrede tanı oranını ve sağkalımı belirgin biçimde artırmıştır. Ağrısız kanlı idrar, en önemli uyarıcı bulgudur ve tek bir atak bile tam ürolojik değerlendirme gerektirir.
Hastalığın en öğretici yanı, uzaktan etki gösteren tablolarıdır. Tümör hücrelerinin ürettiği maddelere bağlı olarak kalsiyum yüksekliği, alyuvar sayısında artış, kan basıncı yükselmesi ve karaciğer enzim bozuklukları görülebilir; bu bulgular tümörün kendisinden önce ortaya çıkabilir. Açıklanamayan hiperkalsemi, polisitemi ya da uzun süren ateşte bu olasılık akla getirilmelidir. Ayrıca sol tarafta yeni ortaya çıkan varikosel, damar tıkanıklığını düşündürür.
Değerlendirmede kesitsel görüntüleme belirleyicidir; kontrastlı bilgisayarlı tomografi hem tanı hem evreleme sağlar. İyi huylu lezyonların ayrılması önemlidir; anjiyomiyolipom yağ içeriğiyle tanınır ve kanama riski taşır, onkositom ise görüntülemeyle güvenilir biçimde ayrılamaz. Biyopsi her olguda gerekmez; kararı klinik bağlam belirler. Tedavide küçük ve sınırlı tümörlerde böbreği koruyan kısmi çıkarım yeğlenir; bu yaklaşım, böbrek işlevinin korunmasını sağladığından uzun dönem kalp damar riskini azaltır. Seçilmiş yaşlı hastalarda etkin izlem ve ablasyon yöntemleri seçenektir; yaygın hastalıkta hedefe yönelik ve bağışıklık tedavileri kullanılır.
Eş anlamlılar
- Böbrek hücreli karsinom
- Renal kitle
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Partin AW ve ark. (ed.), Campbell-Walsh-Wein Urology, 12. baskı, 2021.