Keratit
Keratit (İng. keratitis; Yun. keras, boynuz), korneanın iltihabıdır.
Etimoloji
Yunanca keras (boynuz) kökünden gelen kornea sözcüğü ile iltihabı belirten -itis ekinden oluşur.
Klinik bağlam
Kornea, gözün en dış saydam tabakasıdır ve kırıcı gücünün büyük bölümünü sağlar. Damarsız bir yapı olduğundan iyileşmesi çevre dokulardan bağımsızdır ve iltihabı görme keskinliğini doğrudan tehdit eder. İyileşme sonrası oluşan yara izi, kalıcı görme kaybına yol açar.[1]
Nedenler bulaşıcı ve bulaşıcı olmayan olarak ayrılır. Bulaşıcı nedenler arasında bakteriler, herpes simpleks virüsü, varisella-zoster virüsü, mantarlar ve akantamoeba bulunur. Bulaşıcı olmayan nedenler kuru göz, göz kapağı kapanma bozukluğu, ultraviyole hasarı, kimyasal yaralanma, kontakt lens kaynaklı mekanik hasar ve otoimmün hastalıklardır.
Belirtiler göz ağrısı, kızarıklık, ışıktan rahatsızlık, sulanma, göz kapağında istemsiz kapanma ve görme bulanıklığıdır. Muayenede kornea saydamlığında kayıp, floresein boyamayla epitel hasarı ve ilerlemiş olgularda ülser görülür.
Kontakt lens kullanımı, en önemli risk etkenidir. Gece boyunca lensle uyumak, lensi musluk suyuyla yıkamak, saklama solüsyonunu tazelemeden kullanmak ve lensle duş almak riski belirgin biçimde artırır. Akantamoeba keratiti, tatlı su teması ve yetersiz lens hijyeniyle ilişkilidir; şiddetli ağrı, bulgularla orantısız biçimde belirgindir ve tanı sıklıkla gecikir. Bu orantısızlık, en değerli klinik ipucudur.
Herpes keratitinde dallanan biçimde epitel lezyonu görülür. Bu tabloda kortikosteroid içeren göz damlalarının uygulanması, virüsün yayılmasına ve kornea delinmesine yol açar. Bu nedenle kesin tanı konmadan kırmızı göze steroid damla verilmemesi, göz hekimliğinin en katı kurallarındandır ve alanın en tehlikeli hatasıdır.
Bir diğer önemli kural, kornea hasarı olan hastaya göz kapatıcı pansuman ve yerel anestezik damla verilmemesidir. Yerel anestezikler ağrıyı geçirse de epitel iyileşmesini bozar ve hasta ağrıyı hissetmediğinden daha ağır hasar gelişir. Bu ilaçların hastaya reçetelenmesi kabul edilemez.
Ayrıca kontakt lens kullanan hastada gelişen kırmızı göz, aksi gösterilene dek enfeksiyon kabul edilir ve lens hemen çıkarılır.
Zoster enfeksiyonunda burun ucunda döküntü bulunması, göz tutulumu açısından uyarıcıdır; bu bulgu, gözü besleyen sinir dalının tutulduğunu gösterir.
Tanıda kültür, kazıntı incelemesi ve moleküler testler kullanılır; kontakt lens ve solüsyonundan da örnek alınabilir.
Tedavi etkene yöneliktir; yoğun aralıklarla uygulanan yerel antimikrobiyal tedavi esastır. Görme kaybına yol açan yara izlerinde kornea nakli gerekebilir.
Korunmada lens hijyeni eğitimi, koruyucu gözlük kullanımı, kuru göz tedavisi ve bilinci kapalı hastalarda göz bakımı önemlidir. Yoğun bakımda sedasyon altındaki hastalarda göz kapaklarının tam kapanmaması, önlenebilir kornea hasarının sık nedenidir.
Eş anlamlılar
- Kornea iltihabı
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Yanoff M, Duker JS, Ophthalmology, 6. baskı, 2023.