Klorprokain
Klorprokain (İng. chloroprocaine), hızlı etki başlangıcı ve çok kısa etki süresi olan ester yapılı lokal anesteziktir.
Etimoloji
Prokain molekülüne klor eklenmesiyle elde edilen yapısını anlatan adından gelir.
Klinik bağlam
İlaç, sinir zarındaki sodyum kanallarını bloke ederek iletiyi durdurur. Ester yapılı olduğundan plazmada bulunan psödokolinesteraz enzimiyle çok hızlı yıkılır; yarılanma ömrü saniyelerle ölçülür. Bu özellik, hem güvenlik hem kullanım açısından belirleyicidir.[1]
Hızlı yıkım, sistemik toksisite riskini belirgin biçimde azaltır. Bu nedenle büyük hacim gerektiren uygulamalarda ve toksisite açısından riskli hastalarda tercih edilir. Ayrıca hızlı etki başlangıcı, acil durumlarda üstünlük sağlar.
Başlıca kullanım alanları epidural anestezi, periferik sinir bloğu, yara infiltrasyonu ve kısa süreli ayaktan girişimlerde spinal anestezidir. Kısa etkili spinal uygulama, hastanın hızlı derlenmesini ve erken taburculuğu sağladığından günübirlik cerrahide değerlidir.
Obstetrik anestezide özel bir yeri vardır. Doğum sırasında acil sezaryen kararı verildiğinde, önceden yerleştirilmiş epidural kateterden hızla cerrahi düzeyde anestezi sağlamak için kullanılır. Bu, genel anestezi gereksinimini ortadan kaldırarak gebede havayolu güçlüğü riskinden kaçınmayı sağlar. Ayrıca plasentadan geçen miktar hızla yıkıldığından bebek üzerindeki etkisi azdır.
Tarihsel olarak önemli bir güvenlik sorunu yaşanmıştır. Eski formülasyonlarda bulunan koruyucu madde ve düşük pH, istemeden omurilik sıvısına verildiğinde kalıcı sinir hasarına yol açmıştır. Günümüzde koruyucu içermeyen formülasyonlar kullanılır ve bu sorun ortadan kalkmıştır. Bu deneyim, katkı maddelerinin nöroaksiyel uygulamalardaki önemini gösteren klasik bir örnektir; bu nedenle bu yollarda yalnızca koruyucu içermeyen preparatlar kullanılır.
Bir diğer bilinen özellik, bu ilacın uygulanmasından sonra verilen uzun etkili lokal anesteziklerin ve epidural opioidlerin etkisinin azalabilmesidir. Bu etkileşim, ardışık kullanımlarda beklenenden kısa süreli blok elde edilmesine yol açar ve klinikte şaşırtıcı olabilir.
Ester grubu ilaçlar, yıkım sırasında para-aminobenzoik asit oluşturur; bu madde alerjik tepkimelerden sorumludur. Bu nedenle ester grubuna alerji öyküsü olan hastalarda amid grubu ilaçlar tercih edilir. İki grup arasında çapraz alerji beklenmez; bu ayrım, alerji öyküsü olan hastanın yönetiminde önemlidir.
Psödokolinesteraz enzim eksikliği olan hastalarda yıkım yavaşlar; bu durum seyrektir ancak toksisite riskini artırır.
Yüksek dozlarda ve damar içi verilmesi durumunda merkezî sinir sistemi ve kalp toksisitesi gelişebilir; bu nedenle aspirasyon, bölünmüş doz uygulaması ve en yüksek doz sınırlarına uyulması gerekir. Bölgesel anestezi uygulanan her yerde lipit emülsiyonu bulundurulmalıdır.
Eş anlamlılar
- Kloroprokain
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Gropper MA ve ark. (ed.), Miller's Anesthesia, 9. baskı, 2020.