Lenfosel

Lenfosel (İng. lymphocele), cerrahi sırasında kesilen lenf damarlarından sızan lenf sıvısının, zarla çevrili bir boşlukta birikmesidir.

Etimoloji

Lenf sözcüğü ile Yunanca kele (şişlik, fıtık) sözcüğünün birleşimidir.

Klinik bağlam

Oluşum, lenf damarlarının cerrahi sırasında kesilip yeterince kapatılamamasına bağlıdır. Sızan sıvı, epitel örtüsü bulunmayan bir boşlukta toplanır; bu özellik onu gerçek kistlerden ayırır.

En sık böbrek nakli, pelvik lenf düğümü diseksiyonu, damar cerrahisi, jinekolojik onkoloji ameliyatları ve kasık bölgesi girişimleri sonrasında görülür. Böbrek nakli sonrası, greftin çevresinde gelişmesi özellikle önemlidir.

Çoğu olgu belirtisizdir ve görüntülemede rastlantısal olarak saptanır; kendiliğinden gerileyebilir. Belirti veren olgularda ise bası bulguları öne çıkar: bacakta şişlik, ağrı, dolgunluk hissi, idrar tutulması ve komşu damarlara bası nedeniyle derin ven trombozu.

Böbrek nakli hastalarında en kritik sorun, üreterin basıya uğramasıdır. Bu durum idrar akımını engelleyerek kreatinin yükselmesine yol açar. Yükselen kreatinin, çoğu kez ret ya da ilaç toksisitesi sanılır; oysa neden mekanik bir tıkanıklıktır ve tedavisi tümüyle farklıdır. Bu nedenle nakil sonrası açıklanamayan böbrek işlev bozukluğunda ultrasonografi ile toplayıcı sistem genişlemesi ve sıvı birikimi araştırılmalıdır. Bu basamağın atlanması, gereksiz bağışıklık baskılayıcı tedavi artışına ve greft kaybına yol açabilir.

Tanıda ultrasonografi ilk basamaktır; gerektiğinde kesitsel görüntüleme kullanılır. Ayırıcı tanıda idrar kaçağı, hematom ve apse yer alır. Ayrım, sıvının incelenmesiyle yapılır: idrar kaçağında sıvının kreatinin düzeyi kandan belirgin biçimde yüksektir, lenf sıvısında ise kanla benzerdir. Bu basit ölçüt, tanısal açıdan belirleyicidir.

Enfekte olduğunda ateş, ağrı ve iltihap belirteçlerinde yükselme görülür; bu durumda drenaj ve antibiyotik tedavisi gerekir.

Yönetimde belirtisiz olgular izlenir. Belirti veren olgularda görüntüleme eşliğinde boşaltma ilk seçenektir; ancak yineleme sıktır. Yinelenen olgularda sklerozan madde uygulaması ya da cerrahi olarak boşluğun karın boşluğuna açılması uygulanır; bu yöntem laparoskopik olarak yapılabilir ve yineleme oranı düşüktür.

Basit iğne aspirasyonu, yineleme oranı yüksek olduğundan ve enfeksiyon riski taşıdığından tek başına kalıcı çözüm sayılmaz.

Korunmada, cerrahi sırasında lenf damarlarının bağlanması ya da enerji araçlarıyla kapatılması etkilidir. Ayrıca bazı bağışıklık baskılayıcı ilaçların yara iyileşmesini bozarak oluşumu kolaylaştırdığı bilinmektedir; bu nedenle nakil sonrası erken dönemde ilaç seçiminde dikkat gerekir.

Lenfödemden ayrılmalıdır; lenfödem, sıvının doku aralarında yaygın birikmesidir, lenfosel ise sınırlı bir boşlukta toplanmasıdır.

Eş anlamlılar

• Lenf kisti

İlgili terimler

• Lenfödem
• Organ nakli
• Lenf bezi
• Ultrasonografi
• Seroma