Seroma

Seroma (İng. seroma), cerrahi girişim ya da travma sonrası doku aralığında berrak sıvı birikmesidir.

Etimoloji

Latince serum (peynir suyu, sıvı) sözcüğü ile Yunanca -oma (kitle) ekinin birleşimidir.

Sıvı, cerrahi sırasında kesilen lenf damarlarından ve iltihabi yanıt sonucu sızan plazmadan oluşur.^[1]

Bu nedenle içerik kan değil, açık sarı renkte berrak sıvıdır; bu görünüm hematomdan ayırır.

Oluşum için iki koşul gerekir: ölü boşluk bulunması ve lenf akımının kesintiye uğraması.

Bu iki koşul, komplikasyonun neden belirli ameliyatlardan sonra sık görüldüğünü açıklar.

Meme cerrahisi ve koltuk altı lenf düğümü diseksiyonu sonrası en sık karşılaşılan durumdur.

Karın duvarı fıtığı onarımı, tiroit cerrahisi ve geniş doku çıkarılması gereken ameliyatlar diğer örneklerdir.

Yama kullanılan fıtık onarımlarında, yabancı cisme karşı gelişen yanıt sıvı oluşumunu artırır.

Obezite, geniş diseksiyon ve elektrikli kesi kullanımı riski yükseltir.

Klinikte ameliyat bölgesinde yumuşak, dalgalanma veren ve genellikle ağrısız bir şişlik görülür.

Ağrının bulunmaması, enfeksiyondan ayırt eden önemli bir özelliktir.

Kızarıklık, ısı artışı, ateş ve belirgin ağrı eklendiğinde enfekte olmuş sıvı düşünülmelidir.

Bu ayrım kritiktir; enfekte sıvı boşaltma ve antibiyotik gerektirir.

Tanı klinik olarak konur; kuşkulu olgularda ultrason yapılır.

Ultrason ayrıca hematom, apse ve fıtık yinelemesi ayrımını sağlar.

Yönetimde temel ilke, çoğu olgunun kendiliğinden gerilemesidir; sıvı zamanla emilir.

Bu nedenle belirti vermeyen küçük birikimler izlenir; girişim gerekmez.

Gereksiz boşaltma, enfeksiyon riski oluşturur ve yineleyen birikime yol açar.

Bu tuzak, uygulamada sık karşılaşılan bir hatadır.

Belirti veren, gerginlik ya da işlev kısıtlılığı yaratan olgularda iğne ile boşaltma yapılır.

Boşaltma sonrası basınçlı bandaj uygulanması, ölü boşluğun kapanmasına yardımcı olur.

Yineleyen olgularda dren yerleştirilmesi ya da yapıştırıcı madde uygulanması denenebilir.

Uzun süren olgularda çevresinde kapsül oluşabilir; bu durumda cerrahi çıkarım gerekebilir.

Korunmada ölü boşluğun cerrahi olarak kapatılması ve uygun süreyle dren kullanımı etkilidir.

Erken dren çekilmesi ile uzun süreli dren kullanımı arasındaki denge, enfeksiyon riski göz önüne alınarak kurulur.

Meme cerrahisi sonrası kronik sıvı birikimi, uzun dönemde lenfödem gelişimiyle de ilişkilendirilmiştir.

↑ Brunicardi FC ve ark. (ed.), Schwartz's Principles of Surgery, 11. baskı, 2019.