Listeria

Listeria (İng. Listeria monocytogenes), gıda kaynaklı bulaşan, hücre içinde çoğalan gram pozitif basil cinsidir.

Etimoloji

Antisepsinin öncüsü cerrah Joseph Lister'in adından türetilmiştir.

Bakterinin en belirgin özelliği, soğukta çoğalabilmesidir; buzdolabı ısısında üremeyi sürdürür.^[1]

Bu özellik, hazır tüketime uygun soğuk gıdaların neden risk oluşturduğunu açıklar.

Başlıca kaynaklar pastörize edilmemiş süt ürünleri, yumuşak peynirler, işlenmiş etler ve yıkanmamış çiğ sebzelerdir.

Sağlıklı kişilerde enfeksiyon hafif seyreder; ateşli gastroenterit tablosu yapar ve kendiliğinden düzelir.

Ancak belirli gruplarda ağır ve yaygın hastalığa yol açar; bu ayrım klinik açıdan belirleyicidir.

Risk grupları gebeler, yenidoğanlar, ileri yaştakiler ve hücresel bağışıklığı baskılanmış kişilerdir.

Bu bağımlılık, bakterinin hücre içinde çoğalmasıyla açıklanır; savunma T hücrelerine dayanır.

Bu nedenle kortikosteroid kullanan ve organ nakli olan hastalar özellikle risklidir.

Gebelikte enfeksiyon, annede yalnızca gribe benzer hafif bir tablo oluşturabilir.

Buna karşın bebek için sonuçlar ağırdır; düşük, ölü doğum, erken doğum ve yenidoğan sepsisi görülür.

Bu orantısızlık, gebelere verilen beslenme önerilerinin temelini oluşturur.

Bu nedenle gebede açıklanamayan ateş, bu enfeksiyon açısından değerlendirilmeli ve kan kültürü alınmalıdır.

Bu adımın atlanması, önlenebilir bebek kayıplarına yol açar.

Yenidoğanda erken ve geç başlangıçlı biçimler ayrılır; geç biçimde menenjit öne çıkar.

Erişkinde en önemli tablo merkezi sinir sistemi tutulumudur.

Bakteri, beyin sapını tutma eğilimindedir; bu yerleşim ayırt edicidir.

Ortaya çıkan romboensefalit tablosunda kafa çifti felçleri, denge bozukluğu ve bilinç değişikliği görülür.

Bu tablo, tipik menenjit görünümünden farklıdır ve tanı gecikebilir.

Tedavi açısından en kritik bilgi, bakterinin sefalosporinlere doğal olarak dirençli olmasıdır.

Bu direnç, ampirik menenjit tedavisini doğrudan etkiler.

Bu nedenle risk taşıyan hastalarda, standart tedaviye ampisilin eklenmesi zorunludur.

Bu eklemenin atlanması, ölümcül bir tedavi eksikliğidir ve en sık yapılan hatalardandır.

Ağır olgularda aminoglikozid eklenerek sinerji sağlanır.

Korunmada risk grupları için gıda önerileri verilmesi etkilidir.

↑ Bennett JE ve ark. (ed.), Mandell, Douglas, and Bennett's Principles and Practice of Infectious Diseases, 9. baskı, 2020.