Mide adenokarsinomu
Mide adenokarsinomu (İng. gastric adenocarcinoma), mide mukozasının bez yapılarından kaynaklanan kötü huylu tümördür.
Etimoloji
Yunanca aden (bez) ve karkinos (yengeç) sözcüklerinden türetilmiştir.
Klinik bağlam
Tümör, mide kanserlerinin büyük çoğunluğunu oluşturur ve iki histolojik tipe ayrılır.[1] Bağırsak tipi, kronik gastrit, atrofi, intestinal metaplazi ve displazi basamaklarını izleyerek gelişir; bu sıralı ilerleme, izlem ve erken tanı olanağı sağlar. Diffüz tip ise bu basamakları izlemez, mide duvarına yaygın biçimde yayılır ve daha genç yaşta görülür; duvarın kalınlaşıp sertleşmesiyle giden biçimi linitis plastika olarak adlandırılır ve prognozu kötüdür.
Helicobacter pylori enfeksiyonu, en önemli değiştirilebilir risk etkenidir ve birinci grup karsinojen olarak sınıflandırılmıştır; eradikasyon tedavisinin kanser riskini azalttığı gösterilmiştir. Diğer risk etkenleri tuzlu ve tütsülenmiş gıda tüketimi, sigara, otoimmün atrofik gastrit ve geçirilmiş mide ameliyatıdır. Kalıtsal diffüz mide kanseri sendromu, belirli bir gen değişikliğiyle ilişkilidir; bu ailelerde önleyici gastrektomi gündeme gelir ve genetik değerlendirme zorunludur.
Klinik tablonun en tehlikeli yanı, erken evrede belirti vermemesidir. Yakınmalar ortaya çıktığında hastalık genellikle ilerlemiştir; hazımsızlık, erken doyma, iştahsızlık, kilo kaybı, bulantı ve kansızlık görülür. Bu nedenle alarm belirtilerinin tanınması belirleyicidir: yutma güçlüğü, kalıcı kusma, sindirim sistemi kanaması, açıklanamayan kilo kaybı, ele gelen kitle ve demir eksikliği anemisi. Bu bulgular varlığında endoskopik değerlendirme geciktirilmemelidir; asit baskılayıcı tedaviyle izlem, tanı gecikmesinin en sık nedenidir.
Yayılım bulguları da bilinmelidir; sol köprücük kemiği üstündeki lenf düğümünün büyümesi, göbekte metastatik nodül ve yumurtalık metastazı klasik tanımlanmış bulgulardır. Tanı endoskopi ve biyopsiyle konur; yeterli sayıda ve doğru bölgeden örnek alınması, özellikle diffüz tipte gereklidir çünkü yüzeyel biyopsiler tümörü kaçırabilir. Evrelemede kesitsel görüntüleme, endoskopik ultrasonografi ve seçilmiş olgularda tanısal laparoskopi kullanılır. Tedavi cerrahi, kemoterapi ve hedefe yönelik tedavilerin birleştirilmesine dayanır; erken evrede endoskopik çıkarım seçenektir. Toplumda sıklığın yüksek olduğu ülkelerde tarama programları sağkalımı belirgin biçimde iyileştirmiştir.
Eş anlamlılar
- Mide kanseri
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Feldman M ve ark. (ed.), Sleisenger and Fordtran's Gastrointestinal and Liver Disease, 11. baskı, 2021.