Optik nörit

Optik nörit (İng. optic neuritis), görme sinirinin iltihaplanmasıdır.

Etimoloji

Yunanca optikos (görmeye ilişkin) ve neuron (sinir) sözcüklerine iltihabı belirten -itis ekinin getirilmesiyle oluşmuştur.

Hastalık, sinirin miyelin kılıfının bağışıklık aracılı hasarına dayanır; bu nedenle demiyelinizan hastalıklarla yakından ilişkilidir.^[1]

Klasik tablo genç erişkinde, tek taraflı ve günler içinde ilerleyen görme kaybıdır.

Göz hareketleriyle artan ağrı, hastaların büyük bölümünde bulunur ve tanıya güçlü biçimde yönlendirir.

Bu ağrı, kas kılıflarının sinirle ortak bağlantısından kaynaklanır ve görme kaybından önce başlayabilir.

Renk görmesinde belirgin bozulma tipiktir; kırmızı renk soluk algılanır.

Bu bulgu, görme keskinliğindeki kayıptan daha belirgin olabilir; muayenede özellikle sorgulanmalıdır.

Karşılıklı ışık yanıtı bozukluğu, nesnel ve son derece değerli bir bulgudur; ışık etkilenen göze getirildiğinde gözbebeği paradoksal olarak genişler.

Bu bulgunun bulunmaması, tek taraflı ağır görme kaybında tanıyı sorgulatmalıdır.

Göz dibi incelemesi olguların yarısında normaldir; iltihap sinirin göz arkasındaki bölümündedir.

Bu durum, "hasta da göremez, hekim de göremez" biçiminde ifade edilir ve normal göz dibinin tanıyı dışlamadığını vurgular.

Bu tuzak, tanı gecikmesinin başlıca nedenidir.

Hastalığın en önemli klinik anlamı, multipl skleroz ile ilişkisidir; birçok hastada ilk belirti olarak ortaya çıkar.

Bu nedenle tanı konan hastada beyin manyetik rezonans görüntülemesi yapılmalıdır; lezyon varlığı ileride hastalık gelişme riskini belirler.

Bu değerlendirme, erken tedavi kararını doğrudan etkiler.

Tipik olmayan özellikler, başka nedenleri düşündürür ve ayrı bir değerlendirme gerektirir.

İki taraflı tutulum, ağır ve ilerleyici kayıp, ağrının bulunmaması ve iyileşmenin gerçekleşmemesi uyarıcıdır.

Bu durumlarda nöromiyelitis optika ve MOG antikoru ilişkili hastalık araştırılmalıdır; bu tablolar farklı tedavi gerektirir.

Bu ayrım kritiktir; yanlış tedavi hastalığı ağırlaştırabilir.

Ayırıcı tanıda ayrıca iskemik optik nöropati, enfeksiyonlar, sarkoidoz ve toksik nedenler yer alır.

Yaşlı hastada ağrısız ve ani görme kaybı, dev hücreli arteriti düşündürmeli ve acil tedavi başlatılmalıdır.

Tipik olguların büyük bölümünde görme haftalar içinde kendiliğinden düzelir.

Damar içi yüksek doz kortikosteroid tedavisi, iyileşmeyi hızlandırır ancak son görme düzeyini değiştirmez.

Düşük doz ağızdan steroit tedavisi ise yineleme riskini artırdığından tek başına kullanılmaz.

↑ Ropper AH ve ark., Adams and Victor's Principles of Neurology, 12. baskı, 2023.