Oskültasyon

Oskültasyon (İng. auscultation; Lat. auscultare dinlemek), vücut içindeki seslerin steteskopla dinlenmesidir.

Etimoloji

Latince auscultare (dikkatle dinlemek) sözcüğünden türetilmiştir.

Yöntem, muayenenin dört temel basamağından biridir ve tanısal değeri yüksektir.^[1]

Steteskobun iki yüzü farklı frekansları iletir; bu ayrım doğru kullanımın temelidir.

Diyafram yüzü yüksek frekanslı sesleri iletir; solunum sesleri ve çoğu üfürüm bu yüzle dinlenir.

Çan yüzü ise düşük frekanslı sesleri iletir ve hafifçe temas ettirilmelidir.

Çanın sıkı bastırılması, deriyi gererek diyafram gibi çalışmasına yol açar.

Bu ayrıntı, mitral darlık üfürümünün neden atlandığını açıklar.

Kalp dinlemesinde dört odak sistematik biçimde değerlendirilir.

Ses ile nabzın birlikte değerlendirilmesi, sistol ve diyastol ayrımını sağlar.

Bu ayrım, üfürümün zamanlamasını belirler ve tanısal açıdan belirleyicidir.

Diyastolik üfürümler daima patolojiktir; sistolik üfürümler masum olabilir.

Manevralar tanısal gücü artırır; soluk alma, ayağa kalkma ve çömelme kullanılır.

Ayağa kalkmakla artan üfürüm, hipertrofik kardiyomiyopatiyi düşündürür.

Solunum dinlemesinde sesin niteliği ve ek sesler değerlendirilir.

İnce raller, alveollerin açılmasıyla oluşur; kalp yetmezliği ve akciğer fibrozunda duyulur.

Kaba raller ise salgının varlığını gösterir.

Ronkuslar ve hışıltı, hava yolu daralmasını yansıtır.

Ancak sesin şiddeti, hastalığın ağırlığıyla orantılı değildir.

Bu bilgi, alanın en kritik güvenlik noktasıdır.

Ağır astım atağında hava akımı azaldığında hışıltı kaybolur; bu sessiz göğüs ölümcül bir bulgudur.

Bu nedenle sesin azalması, iyileşme olarak yorumlanmamalıdır.

Karın dinlemesi, dokunmadan önce yapılmalıdır; dokunma bağırsak seslerini değiştirir.

Bağırsak seslerinin yokluğu için yeterli süre dinlenmelidir.

Tıkanıklıkta metalik ve artmış sesler duyulur; ileusda sesler kaybolur.

Damarlar üzerinde duyulan üfürüm, darlığı düşündürür.

Steteskop, hastalar arasında dezenfekte edilmelidir; bulaş kaynağı olabilir.

Bu basit önlem sıklıkla ihmal edilir.

Yatak başı ultrason yaygınlaşmıştır; ancak dinlemenin yerine geçmez ve onu tamamlar.

↑ Loscalzo J ve ark. (ed.), Harrison's Principles of Internal Medicine, 21. baskı, 2022.