Plasenta akreta
Plasenta akreta (İng. placenta accreta), plasentanın rahim duvarına anormal biçimde yapışması ve doğumdan sonra ayrılmamasıdır.
Etimoloji
Latince placenta (yassı kek) ve accretus (yapışmış) sözcüklerinden oluşur.
Klinik bağlam
Normalde plasenta, rahim iç tabakasının süngerimsi katmanından ayrılır; bu katmanın bulunmaması ayrılmayı olanaksız kılar.[1]
Bu yapısal eksiklik, çoğunlukla önceki cerrahi girişimlerin bıraktığı iz dokusundan kaynaklanır.
İstila derinliğine göre üç derece tanımlanır: yüzeyel yapışma, kas tabakasına girme ve rahim duvarını aşarak komşu organlara ulaşma.
En ileri biçimde mesane tutulumu görülebilir; bu durum cerrahiyi belirgin biçimde güçleştirir.
Bu üç derece, günümüzde ortak bir başlık altında plasenta akreta spektrumu olarak adlandırılmaktadır.
En önemli risk etkeni, geçirilmiş sezaryen ile birlikte bulunan plasenta previadır.
Bu ikili birliktelik, riski katlayarak artırır; sezaryen sayısı arttıkça olasılık belirgin biçimde yükselir.
Bu ilişki, sezaryen oranlarındaki artışla birlikte hastalığın sıklığının neden arttığını açıklar.
Diğer risk etkenleri rahim ameliyatları, küretaj öyküsü, ileri anne yaşı ve yardımcı üreme teknikleridir.
Hastalığın en tehlikeli özelliği, tanı konmadığında doğum sırasında ortaya çıkmasıdır.
Plasentanın ayrılmaya çalışılması, denetlenemeyen ve ölümcül kanamaya yol açar.
Bu nedenle doğum öncesi tanı, anne yaşamını doğrudan etkileyen en kritik unsurdur.
Tanıda ultrason temel yöntemdir; damarsal boşluklar, plasenta ile kas tabakası arasındaki sınırın kaybolması ve mesane duvarındaki düzensizlik aranır.
Manyetik rezonans, arka yerleşimli plasentada ve istila derinliğinin belirlenmesinde tamamlayıcıdır.
Risk taşıyan her gebede bu bulguların özellikle aranması gerekir; rutin taramada gözden kaçabilir.
Yönetimin temeli, planlı doğumdur; acil koşullarda yapılan girişimlerin sonuçları çok daha kötüdür.
Doğumun deneyimli bir merkezde, kan ürünlerinin hazır bulunduğu ve çok disiplinli bir ekiple planlanması gerekir.
Standart yaklaşım, plasentanın yerinde bırakılarak rahmin çıkarılmasıdır; bu, kanamayı denetlemenin en güvenilir yoludur.
Plasentayı ayırmaya çalışmak, en ciddi hatadır.
Seçilmiş olgularda rahmi koruyan yaklaşımlar denenebilir; ancak enfeksiyon ve geç kanama riski taşır.
Damar tıkama teknikleri ve ürolojik destek, kanamanın azaltılmasında kullanılabilir.
Aile, doğurganlığın sonlanma olasılığı konusunda önceden bilgilendirilmelidir.
Ağır kanama, yoğun transfüzyon, mesane yaralanması ve yoğun bakım gereksinimi sık komplikasyonlardır.
Eş anlamlılar
- Plasenta akreta spektrumu
- Yapışık plasenta
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Cunningham FG ve ark., Williams Obstetrics, 26. baskı, 2022.