Plasenta previa

Plasenta previa (İng. placenta previa), plasentanın rahim ağzını örtecek biçimde yerleşmesidir.

Etimoloji

Latince placenta (yassı kek) ve praevius (önde giden) sözcüklerinden oluşur; plasentanın bebeğin önünde bulunmasını anlatır.

Tanım, plasentanın alt kenarının rahim ağzı açıklığıyla ilişkisine dayanır; açıklığı örtmesi durumunda tam previa söz konusudur.^[1]

Alt kenarın açıklığa yakın ancak örtmeyen konumu, düşük yerleşimli plasenta olarak adlandırılır.

Erken gebelikte saptanan düşük yerleşim, çoğu olguda ilerleyen haftalarda düzelir.

Bu düzelme, plasentanın hareket etmesinden değil, rahim alt bölümünün büyümesinden kaynaklanır; bu ayrım kavramsal açıdan önemlidir.

Bu nedenle erken tanı, kesin tanı sayılmaz ve üçüncü üç ayda yeniden değerlendirilir.

Risk etkenleri geçirilmiş sezaryen, rahim ameliyatları, çoğul gebelik, ileri anne yaş, sigara ve çok sayıda doğumdur.

Hastalığın tipik bulgusu, ağrısız ve parlak kırmızı renkte vajinal kanamadır.

Ağrısızlık, ayırıcı tanının anahtarıdır; dekolmanda kanamaya şiddetli ağrı ve rahim sertliği eşlik eder.

Bu ayrım, gebelikte kanamayla başvuran hastada ilk değerlendirmenin temelini oluşturur.

En kritik uygulama kuralı, tanı dışlanmadan vajinal muayene yapılmamasıdır.

Muayene sırasında plasentaya dokunulması, ölümcül kanamaya yol açabilir; bu nedenle önce ultrason yapılmalıdır.

Bu kural, obstetrik acillerde en sık vurgulanan güvenlik ilkelerinden biridir.

Tanı, tercihen transvajinal ultrasonla konur; bu yöntem karın üstü incelemeden daha doğrudur ve güvenlidir.

Karın üstü incelemede dolu mesane ve alt bölüm kasılmaları yanlış tanıya yol açabilir.

Yönetim, gebelik haftası, kanamanın şiddeti ve annenin durumuna göre belirlenir.

Kanama az ve gebelik erken ise, hastanede izlem ve bebeğin akciğer olgunlaşması için steroit uygulaması yapılır.

Rh negatif annede anti-D immünglobulin verilmesi gerekir; bu adım sıklıkla atlanır.

Doğum yolu sezaryendir; tam previa varlığında vajinal doğum denenmez.

Doğum zamanlaması, kanama riskini azaltmak amacıyla planlanır ve genellikle beklenen tarihten önce yapılır.

Kanama denetlenemiyorsa, gebelik haftasından bağımsız olarak acil doğum gerekir.

Rahim alt bölümü, kasılma gücü düşük olduğundan doğum sonrası kanama riski yüksektir.

Bu nedenle doğum sonrası kanama önlemleri hazır bulundurulmalıdır.

Bu hastalarda plasenta akreta birlikteliği araştırılmalıdır; özellikle geçirilmiş sezaryen varlığında risk yüksektir.